<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X22n0431">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 431 阿彌陀經略註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 431 阿彌陀經略註</title>
			<author>淸 續法錄註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">431</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">阿彌陀經略註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00221">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00221</charName>
				<mapping cb:dec="983261" type="PUA">U+F00DD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2496D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*車]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName>
				<mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-06-28T14:44:56">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0884c" n="0884c"/>
<lb ed="X" n="0884c01"/>
<lb ed="X" n="0884c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 431-A 彌陀略註序</cb:mulu><head>No. 431-A
<lb ed="X" n="0884c03"/><lb ed="R091" n="0713a01"/> 彌陀略註序</head>
<lb ed="X" n="0884c04"/>
<lb ed="X" n="0884c05"/><lb ed="R091" n="0713a02"/><p xml:id="pX22p0884c0501">卽一念而成佛念。依一佛而見諸佛。非念佛之爲理
<lb ed="X" n="0884c06"/><lb ed="R091" n="0713a03"/>門。其孰能勝於此。擧一名而具萬德。得一持而統百
<lb ed="X" n="0884c07"/><lb ed="R091" n="0713a04"/>行。非持名之爲行道。其孰能超於此。在一方而覩六
<lb ed="X" n="0884c08"/><lb ed="R091" n="0713a05"/>方。受一說而領衆說。非彌陀之爲敎典。其孰能玅於
<lb ed="X" n="0884c09"/><lb ed="R091" n="0713a06"/>此。聞一言而入不退。信一事而證菩提。非釋迦之爲
<lb ed="X" n="0884c10"/><lb ed="R091" n="0713a07"/>果辯。其孰能臻於此。故我世尊。自寂場以至雙林。唯
<lb ed="X" n="0884c11"/><lb ed="R091" n="0713a08"/>談一佛乘敎。始華嚴而終法華。盛闡念佛法門。王城
<lb ed="X" n="0884c12"/><lb ed="R091" n="0713a09"/>對韋提希也。是心是佛。是心作佛。諸佛身入生心時。
<lb ed="X" n="0884c13"/><lb ed="R091" n="0713a10"/>佛身卽衆生之心相。衆生心想佛身時。生心卽諸佛
<lb ed="X" n="0884c14"/><lb ed="R091" n="0713a11"/>之身光。祇園吿舍利弗也。持名以一心一意爲趣。往
<lb ed="X" n="0884c15"/><lb ed="R091" n="0713a12"/>生以三慧三福爲宗。依報以行願德性爲體。正報以
<lb ed="X" n="0884c16"/><lb ed="R091" n="0713a13"/>菩提功果爲尊。旣以自性爲彌陀。還以唯心爲淨土。
<lb ed="X" n="0884c17"/><lb ed="R091" n="0713a14"/>心穢惡也。卽苦娑婆。心淨善也。卽樂安養。心邪迷也。
<lb ed="X" n="0884c18"/><lb ed="R091" n="0713a15"/>卽名衆生。心正覺也。卽稱諸佛。寶鈴敎網。覆七菩提
<lb ed="X" n="0884c19"/><lb ed="R091" n="0713a16"/>之樹。金剛戒繩。間八正道之階。種智蓮開于德水。實
<lb ed="X" n="0884c20"/><lb ed="R091" n="0713a17"/>相閣逈于性空。法樂奏第一義天。覺花雨實際理地。
<lb ed="X" n="0884c21"/><lb ed="R091" n="0713a18"/>六位鳥暢演五根。三意生行供萬佛。禪悅飫乎慧命。
<lb ed="X" n="0884c22"/><lb ed="R091" n="0713b01"/>忍衣披乎法身。化道主光光相然。十劫不離於當念。
<lb ed="X" n="0884c23"/><lb ed="R091" n="0713b02"/>補處聖生生不退。果海還徹於因源。七日一復于一
<lb ed="X" n="0884c24"/><lb ed="R091" n="0713b03"/>心。三輩九升于九品。此心此理元同。本佛他佛交讚。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885a" n="0885a"/>
<lb ed="X" n="0885a01"/><lb ed="R091" n="0713b04"/>當信是經義。不可思議。應知說法者。希有甚難。以是
<lb ed="X" n="0885a02"/><lb ed="R091" n="0713b05"/>雲棲作疏鈔也。體佛體經。順機順理。言言契乎本性。
<lb ed="X" n="0885a03"/><lb ed="R091" n="0713b06"/>法法歸乎自心。心王爲師。心數爲弟。眞諦卽聲聞。俗
<lb ed="X" n="0885a04"/><lb ed="R091" n="0713b07"/>諦卽菩薩。始覺冥乎本覺。是我佛讚彌陀。本覺冥乎
<lb ed="X" n="0885a05"/><lb ed="R091" n="0713b08"/>始覺。是諸佛讚釋迦。究竟覺滿。名曰佛說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0885a0501" n="0885a0501"/><anchor xml:id="beg0885a0501" n="0885a0501"/>已<anchor xml:id="end0885a0501"/>。周徧
<lb ed="X" n="0885a06"/><lb ed="R091" n="0713b09"/>無住。謂之作禮而去。如是疏經。隨所在以開明。若此
<lb ed="X" n="0885a07"/><lb ed="R091" n="0713b10"/>釋義。悉有文而龜鑑。廬山七祖以來。弘揚淨土一門。
<lb ed="X" n="0885a08"/><lb ed="R091" n="0713b11"/>未有踰於斯作者也。秉此敎修。無行不該。依此理證。
<lb ed="X" n="0885a09"/><lb ed="R091" n="0713b12"/>無果不徹。<note place="inline">續法</note>叨沐良深。分燈酬報。隨文摘錄。題名
<lb ed="X" n="0885a10"/><lb ed="R091" n="0713b13"/>略註。俾奕世弘傳。塵方廣演。從小學以究大學。將後
<lb ed="X" n="0885a11"/><lb ed="R091" n="0713b14"/>進而證先進。念佛三昧者。念佛念心。淨業一行者。淨
<lb ed="X" n="0885a12"/><lb ed="R091" n="0713b15"/>性淨土。<anchor xml:id="nkr_note_add_0885a1201" n="0885a1201"/><anchor xml:id="beg0885a1201" n="0885a1201"/>已<anchor xml:id="end0885a1201"/>發願。今發願。願得不退心而入不退地。若
<lb ed="X" n="0885a13"/><lb ed="R091" n="0713b16"/>今生。若當生。生見無量壽而成無量光。四色華馥于
<lb ed="X" n="0885a14"/><lb ed="R091" n="0713b17"/>蓮池。七樹果馨于<g ref="#CB08504">𦦨</g>網。普化含靈。齊遊樂國。以此實
<lb ed="X" n="0885a15"/><lb ed="R091" n="0713b18"/>語心。首表而出之。</p>
<lb ed="X" n="0885a16"/><lb ed="R091" n="0714a01"/><p xml:id="pX22p0885a1601">康熙庚辰年淸和月佛降誕辰
<lb ed="X" n="0885a17" type="honorific"/><lb ed="R091" n="0714a02"/>浙杭慈雲六十行人續法題于龍岡崇壽丈室</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0885a18"/>
<lb ed="X" n="0885a19"/>
<lb ed="X" n="0885a20"/>
<lb ed="X" n="0885a21"/>
<lb ed="X" n="0885a22"/>
<lb ed="X" n="0885a23"/>
<lb ed="X" n="0885a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885b" n="0885b"/>
<lb ed="X" n="0885b01"/>
<lb ed="X" n="0885b02"/>
<lb ed="X" n="0885b03"/>
<lb ed="X" n="0885b04"/>
<lb ed="X" n="0885b05"/><cb:docNumber>No. 431</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0885b06"/><lb ed="R091" n="0714a04"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>佛說阿彌陀經略註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0885b07"/>
<lb ed="X" n="0885b08"/><lb ed="R091" n="0714a05"/><byline cb:type="author">淸　浙水<name role="" type="person">慈雲寺</name>灌頂沙門續法錄註</byline>
<lb ed="X" n="0885b09"/><lb ed="R091" n="0714a06"/><byline cb:type="other">鳳嶺<name role="" type="person">報國寺</name>暎壁沙門嚴光校閱</byline>
<lb ed="X" n="0885b10"/><lb ed="R091" n="0714a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX22p0885b1001">註此一經。開爲十門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0885b11"/><lb ed="R091" n="0714a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一敎起所因</cb:mulu><head>△一敎起所因</head><p xml:id="pX22p0885b1107" cb:place="inline">有總。有別。</p><p xml:id="pX22p0885b1111" cb:place="inline">總者。如來唯爲一大事
<lb ed="X" n="0885b12"/><lb ed="R091" n="0714a09"/>因緣。出現於世。唯欲衆生。開示悟入佛之知見。今
<lb ed="X" n="0885b13"/><lb ed="R091" n="0714a10"/>經直指衆生。以念佛心。入佛知見。</p><p xml:id="pX22p0885b1314" cb:place="inline">別者。有十。一激
<lb ed="X" n="0885b14"/><lb ed="R091" n="0714a11"/>揚凡夫。起欣厭故。二誡勸二乘。修淨土故。三引進
<lb ed="X" n="0885b15"/><lb ed="R091" n="0714a12"/>大乘。成佛道故。四普攝三輩。盡得度故。五勉<g ref="#CB15081">䇿</g>八
<lb ed="X" n="0885b16"/><lb ed="R091" n="0714a13"/>難。超入聖故。六獨憫末法。作津梁故。七特出諸門
<lb ed="X" n="0885b17"/><lb ed="R091" n="0714a14"/>一方便故。八直指衆生但念佛故。九轉明持名。徑
<lb ed="X" n="0885b18"/><lb ed="R091" n="0714a15"/>中徑故。十巧示願行。得往生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0885b19"/><lb ed="R091" n="0714a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二藏乘分攝</cb:mulu><head>△二藏乘分攝</head><p xml:id="pX22p0885b1907" cb:place="inline">藏有二。一三藏。經律論也。經藏所
<lb ed="X" n="0885b20"/><lb ed="R091" n="0714a17"/>攝。二二藏。聲聞菩薩也。菩薩藏攝。</p><p xml:id="pX22p0885b2014" cb:place="inline">乘亦二。一三乘。
<lb ed="X" n="0885b21"/><lb ed="R091" n="0714a18"/>小。中。大也。大乘所攝。二四乘。聲聞。辟支。菩薩。佛也。
<lb ed="X" n="0885b22"/><lb ed="R091" n="0714b01"/>佛乘所攝。</p><p xml:id="pX22p0885b2205" cb:place="inline">分十二。長行。重頌。授記。孤起。自說。因緣。
<lb ed="X" n="0885b23"/><lb ed="R091" n="0714b02"/>譬喩。本事。本生。方廣。未有。論議也。長行。自說。二分
<lb ed="X" n="0885b24"/><lb ed="R091" n="0714b03"/>所攝。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885c" n="0885c"/>
<lb ed="X" n="0885c01"/><lb ed="R091" n="0714b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三時會前後</cb:mulu><head>△三時會前後</head><p xml:id="pX22p0885c0107" cb:place="inline">先別時。開三。一日出先照時。二日
<lb ed="X" n="0885c02"/><lb ed="R091" n="0714b05"/>昇轉照時。復有三。謂初轉。中轉。後轉時也。三日沒
<lb ed="X" n="0885c03"/><lb ed="R091" n="0714b06"/>還照時。今此經者。轉照時內。第二中轉時也。</p><p xml:id="pX22p0885c0318" cb:place="inline">次。通
<lb ed="X" n="0885c04"/><lb ed="R091" n="0714b07"/>時。開十。一唯約一念時。二盡該一化時。三徧周三
<lb ed="X" n="0885c05"/><lb ed="R091" n="0714b08"/>際時。四攝同類劫時。五收異類劫時。六以念攝劫
<lb ed="X" n="0885c06"/><lb ed="R091" n="0714b09"/>時。七劫念重收時。八異類界劫時。九彼此攝入時。
<lb ed="X" n="0885c07"/><lb ed="R091" n="0714b10"/>十以本收末時。今此經者。前至華嚴。普賢願王。引
<lb ed="X" n="0885c08"/><lb ed="R091" n="0714b11"/>歸樂土。後至法華。藥王本事。接見彌陀。餘九時中。
<lb ed="X" n="0885c09"/><lb ed="R091" n="0714b12"/>念佛法門。熾然說。無間歇也。</p><p xml:id="pX22p0885c0912" cb:place="inline">後明會。有五。一華嚴
<lb ed="X" n="0885c10"/><lb ed="R091" n="0714b13"/>梵網會。二提胃阿含會。三深密方廣會。四妙智般
<lb ed="X" n="0885c11"/><lb ed="R091" n="0714b14"/>若會。五法華涅槃會。此當方廣會時說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0885c12"/><lb ed="R091" n="0714b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">四敎義分齊</cb:mulu><head>△四敎義分齊</head><p xml:id="pX22p0885c1207" cb:place="inline">敎分二。先化法敎。開五。一小敎。二
<lb ed="X" n="0885c13"/><lb ed="R091" n="0714b16"/>始敎。三終敎。四頓敎。五圓敎。今圓敎攝。一佛乘故。
<lb ed="X" n="0885c14"/><lb ed="R091" n="0714b17"/>諸佛讚故。不可思議功德經故。念一佛名。普見佛
<lb ed="X" n="0885c15"/><lb ed="R091" n="0714b18"/>故。兼屬頓終。是心是佛故。一念速證故。頓也。是心
<lb ed="X" n="0885c16"/><lb ed="R091" n="0715a01"/>作佛故。終得成佛故。終也。</p><p xml:id="pX22p0885c1611" cb:place="inline">次化儀敎。開十。一本末
<lb ed="X" n="0885c17"/><lb ed="R091" n="0715a02"/>差別門。二依本起末門。三攝末歸本門。四本末無
<lb ed="X" n="0885c18"/><lb ed="R091" n="0715a03"/>礙門。五隨機不定門。六顯密同時門。七一時頓演
<lb ed="X" n="0885c19"/><lb ed="R091" n="0715a04"/>門。八寂寞無言門。九該通三際門。十重重無盡門。
<lb ed="X" n="0885c20"/><lb ed="R091" n="0715a05"/>此當第一差別門中本法所攝。始終唯爲一佛乘
<lb ed="X" n="0885c21"/><lb ed="R091" n="0715a06"/>機。說念佛法圓頓敎故。兼通後二。三世塵方。無盡
<lb ed="X" n="0885c22"/><lb ed="R091" n="0715a07"/>說故。</p><p xml:id="pX22p0885c2203" cb:place="inline">義亦二。一念佛有四。一持名。二觀像。三觀想。
<lb ed="X" n="0885c23"/><lb ed="R091" n="0715a08"/>四實相。淸凉開五。一稱名往生念佛門。二觀像滅
<lb ed="X" n="0885c24"/><lb ed="R091" n="0715a09"/>罪念佛門。三攝境唯心念佛門。四心境無礙念佛
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886a" n="0886a"/>
<lb ed="X" n="0886a01"/><lb ed="R091" n="0715a10"/>門。五緣起圓通念佛門。初。二事法界觀。實相唯心。
<lb ed="X" n="0886a02"/><lb ed="R091" n="0715a11"/>理法界觀觀想。心境無礙。理事無礙觀。五緣起門。
<lb ed="X" n="0886a03"/><lb ed="R091" n="0715a12"/>事事無礙觀也。今明持名。亦開五門。一執持名號
<lb ed="X" n="0886a04"/><lb ed="R091" n="0715a13"/>念佛門。心外有佛名相。小敎。事法界觀。二攝名歸
<lb ed="X" n="0886a05"/><lb ed="R091" n="0715a14"/>心念佛門。佛名唯心所現。始敎。理法界觀。三心名
<lb ed="X" n="0886a06"/><lb ed="R091" n="0715a15"/>雙融念佛門。卽心卽佛。終敎。四心名俱泯念佛門。
<lb ed="X" n="0886a07"/><lb ed="R091" n="0715a16"/>非心非佛。頓敎。理事無礙觀也。五重重無盡念佛
<lb ed="X" n="0886a08"/><lb ed="R091" n="0715a17"/>門一念心。一佛名。徧含法界。緣起無盡。圓敎。事事
<lb ed="X" n="0886a09"/><lb ed="R091" n="0715a18"/>無礙觀也。則此念佛一行三昧。五敎俱該。徹四法
<lb ed="X" n="0886a10"/><lb ed="R091" n="0715b01"/>界。義理深廣。葢可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886a11"/><lb ed="R091" n="0715b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五所被階品</cb:mulu><head>△五所被階品</head><p xml:id="pX22p0886a1107" cb:place="inline">先料揀。具聞思修三慧。備信願行
<lb ed="X" n="0886a12"/><lb ed="R091" n="0715b03"/>三資糧者。皆名機宜。反是皆非根器。又是器中。三
<lb ed="X" n="0886a13"/><lb ed="R091" n="0715b04"/>輩九品。各各分之。輩品無量。</p><p xml:id="pX22p0886a1312" cb:place="inline">次。總收。不論疑信毀
<lb ed="X" n="0886a14"/><lb ed="R091" n="0715b05"/>讚。但聞知彼佛名。必生彼國。並成佛道。涅槃云。一
<lb ed="X" n="0886a15"/><lb ed="R091" n="0715b06"/>切衆生。皆有佛性。有佛性者。皆當作佛。大本云。地
<lb ed="X" n="0886a16"/><lb ed="R091" n="0715b07"/>獄鬼畜生。亦生我刹中。則愛憎順逆。咸佛機緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886a17"/><lb ed="R091" n="0715b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">六敎體淺深</cb:mulu><head>△六敎體淺深</head><p xml:id="pX22p0886a1707" cb:place="inline">分四。一隨相門。又二。一謂聲名句
<lb ed="X" n="0886a18"/><lb ed="R091" n="0715b09"/>文。二謂所詮義理。文義皆屬相故。</p><p xml:id="pX22p0886a1814" cb:place="inline">二唯識門。此文
<lb ed="X" n="0886a19"/><lb ed="R091" n="0715b10"/>此義。皆識所變。</p><p xml:id="pX22p0886a1907" cb:place="inline">三歸性門。前以所變萬境。攝歸能
<lb ed="X" n="0886a20"/><lb ed="R091" n="0715b11"/>變八識。今以所現八識。復歸能現一性。</p><p xml:id="pX22p0886a2016" cb:place="inline">四無礙門。
<lb ed="X" n="0886a21"/><lb ed="R091" n="0715b12"/>心境理事。本自交徹。境事。隨相。心者。唯識。理者。歸
<lb ed="X" n="0886a22"/><lb ed="R091" n="0715b13"/>性。互融攝故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886a23"/><lb ed="R091" n="0715b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">七宗趣通局</cb:mulu><head>△七宗趣通局</head><p xml:id="pX22p0886a2307" cb:place="inline">通有六宗。一隨相法執宗。阿含經。
<lb ed="X" n="0886a24"/><lb ed="R091" n="0715b15"/>俱舍論。小乘宗也。二唯識法相宗。深密經瑜伽論。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886b" n="0886b"/>
<lb ed="X" n="0886b01"/><lb ed="R091" n="0715b16"/>大乘相宗也。三眞空無相宗。妙智經。智度論。大乘
<lb ed="X" n="0886b02"/><lb ed="R091" n="0715b17"/>空宗也。四藏心緣起宗。勝鬘經。寶性論。大乘法性
<lb ed="X" n="0886b03"/><lb ed="R091" n="0715b18"/>宗也。五眞性寂滅宗。楞伽經。眞如論。大乘無性宗
<lb ed="X" n="0886b04"/><lb ed="R091" n="0716a01"/>也。六法界圓融宗。華嚴經。十地論。一乘法界宗也。
<lb ed="X" n="0886b05"/><lb ed="R091" n="0716a02"/>德雲念佛。普見法界一切諸佛。屬華嚴宗。勢至以
<lb ed="X" n="0886b06"/><lb ed="R091" n="0716a03"/>念佛心。入無生忍。屬無性宗。法華聞藥王事。往安
<lb ed="X" n="0886b07"/><lb ed="R091" n="0716a04"/>樂刹。屬法性宗。應如法思之。</p><p xml:id="pX22p0886b0712" cb:place="inline">局明此經。復分總別。
<lb ed="X" n="0886b08"/><lb ed="R091" n="0716a05"/>總以依正淸淨。信願往生。得不退轉阿耨菩提以
<lb ed="X" n="0886b09"/><lb ed="R091" n="0716a06"/>爲宗趣。別成五對。一敎義。以敎言爲宗。達義旨爲
<lb ed="X" n="0886b10"/><lb ed="R091" n="0716a07"/>趣。二事理。擧事相爲宗。顯理性爲趣。三境智。緣境
<lb ed="X" n="0886b11"/><lb ed="R091" n="0716a08"/>界爲宗。起觀智爲趣。四行位。信願行爲宗。九品位
<lb ed="X" n="0886b12"/><lb ed="R091" n="0716a09"/>爲趣。五因果。滿因功爲宗。克果德爲趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886b13"/><lb ed="R091" n="0716a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">八部類差別</cb:mulu><head>△八部類差別</head><p xml:id="pX22p0886b1307" cb:place="inline">部有二。一大本。二此經。</p><p xml:id="pX22p0886b1316" cb:place="inline">類有三。一
<lb ed="X" n="0886b14"/><lb ed="R091" n="0716a11"/>十六觀經。二鼓音王經。三後出阿彌陀偈經。</p><p xml:id="pX22p0886b1418" cb:place="inline">三非
<lb ed="X" n="0886b15"/><lb ed="R091" n="0716a12"/>部非類。如華嚴。法華。楞嚴。楞伽。十住斷結。文殊般
<lb ed="X" n="0886b16"/><lb ed="R091" n="0716a13"/>若。帶說淨土等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886b17"/><lb ed="R091" n="0716a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">九總釋名題</cb:mulu><head>△九總釋名題</head><p xml:id="pX22p0886b1707" cb:place="inline">開二。先經名。</p>
<lb ed="X" n="0886b18"/><lb ed="R091" n="0716a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0886b1801">佛說阿彌陀經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0886b19"/><lb ed="R091" n="0716a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0886b1901">略科四。一能說佛。二正明說。三所說佛。四結說名。
<lb ed="X" n="0886b20"/><lb ed="R091" n="0716a17"/>言此土釋迦佛。說彼土彌陀佛。依正莊嚴。信願往
<lb ed="X" n="0886b21"/><lb ed="R091" n="0716a18"/>生之經也。</p><p xml:id="pX22p0886b2105" cb:place="inline">詳釋者。梵語佛陀。此云覺者。自覺覺他。
<lb ed="X" n="0886b22"/><lb ed="R091" n="0716b01"/>始本究竟故。華嚴明十佛。楞伽明四佛。心地觀明
<lb ed="X" n="0886b23"/><lb ed="R091" n="0716b02"/>三佛。卽本師釋迦牟尼佛也。</p><p xml:id="pX22p0886b2312" cb:place="inline">說者。梵語鉢底婆。此
<lb ed="X" n="0886b24"/><lb ed="R091" n="0716b03"/>云辯說。四辯宣演故。又悅也暢悅本懷故。說通五
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886c" n="0886c"/>
<lb ed="X" n="0886c01"/><lb ed="R091" n="0716b04"/>人。一佛。二菩薩。三天。四仙。五化人。今曰佛說。揀餘
<lb ed="X" n="0886c02"/><lb ed="R091" n="0716b05"/>四也。</p><p xml:id="pX22p0886c0203" cb:place="inline">梵語阿。此云無。梵語彌陀。此云量。謂佛功德。
<lb ed="X" n="0886c03"/><lb ed="R091" n="0716b06"/>不可思量故。因中敎義。理事。智境。斷證。行願。位階。
<lb ed="X" n="0886c04"/><lb ed="R091" n="0716b07"/>因修。果報。體用。逆順。果上智願。名相。光明。壽命。眷
<lb ed="X" n="0886c05"/><lb ed="R091" n="0716b08"/>屬。國土。神通。說法。應感。利益。皆無數量。平等覺經。
<lb ed="X" n="0886c06"/><lb ed="R091" n="0716b09"/>翻爲無量淸淨。稱讚淨土經云。名無量壽。及無量
<lb ed="X" n="0886c07"/><lb ed="R091" n="0716b10"/>光。且擧果位一二言也。萬佛名經。出十名。阿彌陀
<lb ed="X" n="0886c08"/><lb ed="R091" n="0716b11"/>佛。阿彌幢佛。阿彌陀聲佛。阿彌稱佛。阿彌陀吼佛。
<lb ed="X" n="0886c09"/><lb ed="R091" n="0716b12"/>阿彌積佛。阿彌陀勝佛。阿彌陀師子佛。阿彌陀住
<lb ed="X" n="0886c10"/><lb ed="R091" n="0716b13"/>持佛。阿彌陀勝上佛。大本出十二名。無量光佛。無
<lb ed="X" n="0886c11"/><lb ed="R091" n="0716b14"/>邊光佛。無礙光佛。無對光佛。炎王光佛。淸淨光佛。
<lb ed="X" n="0886c12"/><lb ed="R091" n="0716b15"/>歡喜光佛。智慧光佛。不斷光佛。難思光佛。無稱光
<lb ed="X" n="0886c13"/><lb ed="R091" n="0716b16"/>佛。超日月光佛。十名。斷十使十惡十苦。十二名治
<lb ed="X" n="0886c14"/><lb ed="R091" n="0716b17"/>十二時中六根六塵隨眠倒想。無量淨。體大也。法
<lb ed="X" n="0886c15"/><lb ed="R091" n="0716b18"/>身佛。無始無終。無量壽。相大也。報身佛。有始無終。
<lb ed="X" n="0886c16"/><lb ed="R091" n="0717a01"/>無量光。用大也。化身佛。有始有終。初卽自性身。有
<lb ed="X" n="0886c17"/><lb ed="R091" n="0717a02"/>大斷德。二空所顯。諸佛同等。二卽受用身。有大智
<lb ed="X" n="0886c18"/><lb ed="R091" n="0717a03"/>德。眞常無漏。諸佛同意。三卽變化身。有大恩德。定
<lb ed="X" n="0886c19"/><lb ed="R091" n="0717a04"/>通變現。諸佛同事。</p><p xml:id="pX22p0886c1908" cb:place="inline">梵語欲底修多羅。此云契經。欲
<lb ed="X" n="0886c20"/><lb ed="R091" n="0717a05"/>底。契也。左契彌陀佛理。右契衆生根行。中契釋尊
<lb ed="X" n="0886c21"/><lb ed="R091" n="0717a06"/>六佛果懷。修多羅。經也。佛地論。二義。一貫穿。貫所
<lb ed="X" n="0886c22"/><lb ed="R091" n="0717a07"/>說理。二攝持。攝所化生。此方明四義。一常。古今不
<lb ed="X" n="0886c23"/><lb ed="R091" n="0717a08"/>易也。二法。遠近同尊也。三徑。生佛徑路也。四典。聖
<lb ed="X" n="0886c24"/><lb ed="R091" n="0717a09"/>賢典誥也。</p><p xml:id="pX22p0886c2405" cb:place="inline">對辨開合。有四。一敎義對。經。能詮敎
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887a" n="0887a"/>
<lb ed="X" n="0887a01"/><lb ed="R091" n="0717a10"/>也。上五字。所詮義也。二境智對。佛說。智也。彌陀。境
<lb ed="X" n="0887a02"/><lb ed="R091" n="0717a11"/>也。三體用對。阿者。言無。無生性體。彌陀。言量。無量
<lb ed="X" n="0887a03"/><lb ed="R091" n="0717a12"/>相用。四人法。佛。人也。說。法也。</p>
<lb ed="X" n="0887a04"/><lb ed="R091" n="0717a13"/><p xml:id="pX22p0887a0401">四門分配。經。敎也。阿彌陀。理也。說。行也。佛。果也。</p>
<lb ed="X" n="0887a05"/><lb ed="R091" n="0717a14"/><p xml:id="pX22p0887a0501">六離合釋。佛之說。依主釋。佛說卽阿彌陀。持業釋。
<lb ed="X" n="0887a06"/><lb ed="R091" n="0717a15"/>佛說阿彌陀有經。有財釋。彌陀經。非天親論。相違
<lb ed="X" n="0887a07"/><lb ed="R091" n="0717a16"/>釋。娑婆釋迦佛。說隣<g ref="#CB15131">邦</g>安養彌陀佛。隣近釋。一佛
<lb ed="X" n="0887a08"/><lb ed="R091" n="0717a17"/>說阿彌陀佛依正二報。帶數釋。</p><p xml:id="pX22p0887a0813" cb:place="inline">諸經得名。單複
<lb ed="X" n="0887a09"/><lb ed="R091" n="0717a18"/>不同。維摩經。單人也。涅槃經。單法也。寶積經。單喩
<lb ed="X" n="0887a10"/><lb ed="R091" n="0717b01"/>也。佛報恩經。人法也。金剛般若經。法喩也。佛頂首
<lb ed="X" n="0887a11"/><lb ed="R091" n="0717b02"/>楞嚴經。具足人法喩也。此經以單人爲題。</p><p xml:id="pX22p0887a1117" cb:place="inline">準六
<lb ed="X" n="0887a12"/><lb ed="R091" n="0717b03"/>方佛。應名稱讚不可思議功德一切諸佛所護念
<lb ed="X" n="0887a13"/><lb ed="R091" n="0717b04"/>經。今是什師改定。然有二義。一上八字。卽是稱讚
<lb ed="X" n="0887a14"/><lb ed="R091" n="0717b05"/>彌陀功德利樂法故。二下八字。六方諸佛。亦是護
<lb ed="X" n="0887a15"/><lb ed="R091" n="0717b06"/>念念彌陀佛諸衆生故。則一總題之中。該羅無盡
<lb ed="X" n="0887a16"/><lb ed="R091" n="0717b07"/>諸法門矣。</p><p xml:id="pX22p0887a1605" cb:place="inline">△次譯人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887a17"/><lb ed="R091" n="0717b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887a1701">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887a18"/><lb ed="R091" n="0717b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887a1801">姚秦。標代。揀非周之嬴秦。南北朝之符秦也。三藏
<lb ed="X" n="0887a19"/><lb ed="R091" n="0717b10"/>顯德。通經律論。稱曰三藏。弘範三界。名爲法師。羅
<lb ed="X" n="0887a20"/><lb ed="R091" n="0717b11"/>什。出名。具云鳩摩羅耆婆。此云童壽。童年有耆德
<lb ed="X" n="0887a21"/><lb ed="R091" n="0717b12"/>故。什者。兼善華梵文字什故。奉譯。結成。奉秦詔旨。
<lb ed="X" n="0887a22"/><lb ed="R091" n="0717b13"/>譯梵成華也。秦主姚興。迎師入關。乃集沙門肇叡
<lb ed="X" n="0887a23"/><lb ed="R091" n="0717b14"/>等八百餘人。共翻經論三百九十餘卷。臨終化後。
<lb ed="X" n="0887a24"/><lb ed="R091" n="0717b15"/>舌根儼然。七佛以來譯經師也。</p><p xml:id="pX22p0887a2413" cb:place="inline">又唐三藏法師
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887b" n="0887b"/>
<lb ed="X" n="0887b01"/><lb ed="R091" n="0717b16"/><name role="" type="person">玄奘</name>。貞觀三年。西域取經六百餘部。貞觀十九年
<lb ed="X" n="0887b02"/><lb ed="R091" n="0717b17"/>還京。玉華臺內。譯此經名稱讚淨土佛攝受經。前
<lb ed="X" n="0887b03"/><lb ed="R091" n="0717b18"/>後共翻經論一千三百二十卷。終見白蓮佛相而
<lb ed="X" n="0887b04"/><lb ed="R091" n="0718a01"/>逝。面貌如生。時所宗尙。皆弘秦本。詳如雲棲疏鈔。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0887b05"/><lb ed="R091" n="0718a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">十別解文義</cb:mulu><head>△十別解文義</head><p xml:id="pX22p0887b0507" cb:place="inline">於中開二。先解經文。彌天<name role="" type="person">釋道安</name>
<lb ed="X" n="0887b06"/><lb ed="R091" n="0718a03"/>三分判經。一序分。序列六種以證信也。又二。初五
<lb ed="X" n="0887b07"/><lb ed="R091" n="0718a04"/>種證。</p>
<lb ed="X" n="0887b08"/><lb ed="R091" n="0718a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887b0801">如是我聞。一時佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。祗樹<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887b09"/><lb ed="R091" n="0718a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887b0901">如者。眞諦理。是者。俗諦事。如所說者。皆是眞實。指
<lb ed="X" n="0887b10"/><lb ed="R091" n="0718a07"/>法之詞。信成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1008" cb:place="inline">我者。阿難自謂。假名我也。聞者。
<lb ed="X" n="0887b11"/><lb ed="R091" n="0718a08"/>親耳面聞。非私淑於人。聞成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1114" cb:place="inline">一時。猶言當時
<lb ed="X" n="0887b12"/><lb ed="R091" n="0718a09"/>彼一時等。一者。師資會遇。說聽和合。時成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1219" cb:place="inline">佛
<lb ed="X" n="0887b13"/><lb ed="R091" n="0718a10"/>者。指釋迦佛。娑婆敎主。作人天師。主成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1318" cb:place="inline">梵語
<lb ed="X" n="0887b14"/><lb ed="R091" n="0718a11"/>舍衛。此云豐德。財寶。塵境。聖賢。解脫。四德豐足故。
<lb ed="X" n="0887b15"/><lb ed="R091" n="0718a12"/>匿王國名。不離當處。常住於中曰在。祗樹者。梵語
<lb ed="X" n="0887b16"/><lb ed="R091" n="0718a13"/>祗陀。此云戰勝。謂祗陀太子所施樹林也。獨園者。
<lb ed="X" n="0887b17"/><lb ed="R091" n="0718a14"/>梵語須達多。此云<name role="" type="person">給孤獨</name>。謂給孤長者所買園苑
<lb ed="X" n="0887b18"/><lb ed="R091" n="0718a15"/>也。君尊臣卑。故先樹後園。此是佛僧居室。國令遠
<lb ed="X" n="0887b19"/><lb ed="R091" n="0718a16"/>聞。園令近知。處成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1910" cb:place="inline">△二三衆證三。一聲聞衆
<lb ed="X" n="0887b20"/><lb ed="R091" n="0718a17"/>二。初標數歎德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887b21"/><lb ed="R091" n="0718a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887b2101">與大比丘僧。千二百五十人俱。</p><p xml:id="pX22p0887b2113" cb:place="inline">皆是大阿羅漢。衆所
<lb ed="X" n="0887b22"/><lb ed="R091" n="0718b01"/>知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887b23"/><lb ed="R091" n="0718b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887b2301">先標數也。</p><p xml:id="pX22p0887b2305" cb:place="inline">與。共義。相與也。</p><p xml:id="pX22p0887b2311" cb:place="inline">大者。人天大供。愽學多
<lb ed="X" n="0887b24"/><lb ed="R091" n="0718b03"/>聞。超勝凡外故。</p><p xml:id="pX22p0887b2407" cb:place="inline">比丘。三義。乞士。破惡。怖魔也。</p><p xml:id="pX22p0887b2418" cb:place="inline">僧伽。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887c" n="0887c"/>
<lb ed="X" n="0887c01"/><lb ed="R091" n="0718b04"/>翻和合衆。一事和無諍。同行六法也。謂身和同住。
<lb ed="X" n="0887c02"/><lb ed="R091" n="0718b05"/>口和同念。意和同悅。戒和同修。見和同解。利和同
<lb ed="X" n="0887c03"/><lb ed="R091" n="0718b06"/>均。二理和無違。同證擇滅也。</p><p xml:id="pX22p0887c0312" cb:place="inline">千二百五十者。三迦
<lb ed="X" n="0887c04"/><lb ed="R091" n="0718b07"/>葉。徒衆共一千。目連舍利弟子。各有一百。耶舍長
<lb ed="X" n="0887c05"/><lb ed="R091" n="0718b08"/>者。主伴共五十人。幷陳如等五比丘。應言千二百
<lb ed="X" n="0887c06"/><lb ed="R091" n="0718b09"/>五十五人也。</p><p xml:id="pX22p0887c0606" cb:place="inline">俱。俱在同聽者。</p><p xml:id="pX22p0887c0612" cb:place="inline">皆下。次歎德也。</p><p xml:id="pX22p0887c0618" cb:place="inline">大
<lb ed="X" n="0887c07"/><lb ed="R091" n="0718b10"/>者。揀餘初心有學小果故。</p><p xml:id="pX22p0887c0711" cb:place="inline">阿羅漢。果號。對比丘因
<lb ed="X" n="0887c08"/><lb ed="R091" n="0718b11"/>位名。亦三義。應供。殺賊。無生也。</p><p xml:id="pX22p0887c0813" cb:place="inline">聞名重德曰知。覩
<lb ed="X" n="0887c09"/><lb ed="R091" n="0718b12"/>形欽心曰識。</p><p xml:id="pX22p0887c0906" cb:place="inline">△二列名例餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887c10"/><lb ed="R091" n="0718b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887c1001">長老舍利弗。<name role="" type="person">摩訶目犍連</name>。<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。摩
<lb ed="X" n="0887c11"/><lb ed="R091" n="0718b14"/>訶俱絺羅。離婆多。周利槃陀伽。難陀。<name role="" type="person">阿難陀</name>。羅睺羅。
<lb ed="X" n="0887c12"/><lb ed="R091" n="0718b15"/><name role="" type="person">憍梵波提</name>。<name role="" type="person">賓頭盧</name>。頗羅墮。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>。<name role="" type="person">摩訶劫賓那</name>。薄
<lb ed="X" n="0887c13"/><lb ed="R091" n="0718b16"/>拘羅。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。</p><p xml:id="pX22p0887c1307" cb:place="inline">如是等。諸大弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0887c14"/><lb ed="R091" n="0718b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887c1401">先列名也。</p><p xml:id="pX22p0887c1405" cb:place="inline">長老。德長臘老也。貫下十六尊宿。</p><p xml:id="pX22p0887c1418" cb:place="inline">舍
<lb ed="X" n="0887c15"/><lb ed="R091" n="0718b18"/>利。翻鶖鷺。弗。翻子。眼淨如鶖。連母爲名。八歲登論
<lb ed="X" n="0887c16"/><lb ed="R091" n="0719a01"/>師座。七日徧通佛法。智慧第一。</p><p xml:id="pX22p0887c1613" cb:place="inline">摩訶。云大。目犍
<lb ed="X" n="0887c17"/><lb ed="R091" n="0719a02"/>連。翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0887c1701" n="0887c1701"/><anchor xml:id="beg0887c1701" n="0887c1701"/>采<anchor xml:id="end0887c1701"/>菽氏。名拘律陀。樹名。此云無節。禱此樹神
<lb ed="X" n="0887c18"/><lb ed="R091" n="0719a03"/>得生爲名。降龍。制山。止車。燒堂。神通第一。</p><p xml:id="pX22p0887c1817" cb:place="inline">摩訶
<lb ed="X" n="0887c19"/><lb ed="R091" n="0719a04"/>迦葉。翻大龜氏。姓也。族長稱大。一云飮光。名畢鉢
<lb ed="X" n="0887c20"/><lb ed="R091" n="0719a05"/>羅。亦樹名。金佛。然燈。身感金光。頭陀第一。</p><p xml:id="pX22p0887c2017" cb:place="inline">迦旃。
<lb ed="X" n="0887c21"/><lb ed="R091" n="0719a06"/>翻剪髮。姓也。延。胤也。彼種後胤耳。摩訶。大也。一宗
<lb ed="X" n="0887c22"/><lb ed="R091" n="0719a07"/>之長也。有云大文飾。亦云扇繩。子繫母故。答外三
<lb ed="X" n="0887c23"/><lb ed="R091" n="0719a08"/>世輪迴善惡因果。論議第一。</p><p xml:id="pX22p0887c2312" cb:place="inline">摩訶俱絺羅。此云
<lb ed="X" n="0887c24"/><lb ed="R091" n="0719a09"/>大膝。舍利弗舅。讀十八經。誓不剪爪。答問第一。</p>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888a" n="0888a"/>
<lb ed="X" n="0888a01"/><lb ed="R091" n="0719a10"/><p xml:id="pX22p0888a0101">離婆多。翻室宿。禱此星宿生故。鬼爲塡臂。悟得我
<lb ed="X" n="0888a02"/><lb ed="R091" n="0719a11"/>空。音義云。此云所供養。無倒亂第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0215" cb:place="inline">周利槃陀
<lb ed="X" n="0888a03"/><lb ed="R091" n="0719a12"/>伽。此云繼道。使誦掃<g ref="#CB00416">箒</g>。百日成果。調息第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0318" cb:place="inline">難
<lb ed="X" n="0888a04"/><lb ed="R091" n="0719a13"/>陀。翻善歡喜。放牛難陀也。尊者住戒。能制五根。勿
<lb ed="X" n="0888a05"/><lb ed="R091" n="0719a14"/>令放逸入於五欲。如牧牛人。執杖視之。不令縱逸
<lb ed="X" n="0888a06"/><lb ed="R091" n="0719a15"/>犯人苗稼。從初慕道爲名。攝心第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0615" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿難陀</name>。云
<lb ed="X" n="0888a07"/><lb ed="R091" n="0719a16"/>慶喜。釋尊成道日生。中外欣慶。亦云無染。隨佛入
<lb ed="X" n="0888a08"/><lb ed="R091" n="0719a17"/>天龍宮。見諸美女寶物。心無染著故。多聞第一。</p>
<lb ed="X" n="0888a09"/><lb ed="R091" n="0719a18"/><p xml:id="pX22p0888a0901">羅睺羅。翻覆障。宿塞鼠穴。經六日夜。今報生苦。處
<lb ed="X" n="0888a10"/><lb ed="R091" n="0719b01"/>胎六年。密行第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1008" cb:place="inline"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此云牛呞。宿輕沙
<lb ed="X" n="0888a11"/><lb ed="R091" n="0719b02"/>門。今報虗哨。佛受馬麥。彼食天饌。受天供養第一。</p>
<lb ed="X" n="0888a12"/><lb ed="R091" n="0719b03"/><p xml:id="pX22p0888a1201"><name role="" type="person">賓頭盧</name>。云不動。名也。頗羅墮云利根。姓也。樹提
<lb ed="X" n="0888a13"/><lb ed="R091" n="0719b04"/>長者。栴檀鉢置刹竿。神力取者卽與。尊者取之。佛
<lb ed="X" n="0888a14"/><lb ed="R091" n="0719b05"/>勅久住。應供第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1408" cb:place="inline"><name role="" type="person">迦留陀夷</name>。此云黑光。悉達未
<lb ed="X" n="0888a15"/><lb ed="R091" n="0719b06"/>出家時師也。照破生死昏惱黑夜。破暗第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1518" cb:place="inline">摩
<lb ed="X" n="0888a16"/><lb ed="R091" n="0719b07"/>訶<name role="" type="person">劫賓那</name>。此云黃髮。金頭仙之苗裔。亦云房宿。父
<lb ed="X" n="0888a17"/><lb ed="R091" n="0719b08"/>母禱此星生。又與化佛寄宿陶房。聞法得道。毗沙
<lb ed="X" n="0888a18"/><lb ed="R091" n="0719b09"/>門天。持葢隨後。知星宿第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1812" cb:place="inline"><name role="" type="person">薄拘羅</name>。翻善容。又
<lb ed="X" n="0888a19"/><lb ed="R091" n="0719b10"/>重姓。由昔持不殺戒。施病僧菓。今感五不死報。母
<lb ed="X" n="0888a20"/><lb ed="R091" n="0719b11"/>置熬盤。湯釜。河水。魚吞。刀割。一無所傷。兩姓供饍。
<lb ed="X" n="0888a21"/><lb ed="R091" n="0719b12"/>年百六十。壽命第一。</p><p xml:id="pX22p0888a2109" cb:place="inline">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。此云無貧。又云
<lb ed="X" n="0888a22"/><lb ed="R091" n="0719b13"/>如意。過去饑世。稷飯施辟支佛。九十一劫。受用無
<lb ed="X" n="0888a23"/><lb ed="R091" n="0719b14"/>乏。初出家時。佛呵晝寢。七日不眠。失其雙目。佛敎
<lb ed="X" n="0888a24"/><lb ed="R091" n="0719b15"/>修習樂見照明金剛三昧。得天眼通。觀界如掌。天
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888b" n="0888b"/>
<lb ed="X" n="0888b01"/><lb ed="R091" n="0719b16"/>眼第一。</p><p xml:id="pX22p0888b0104" cb:place="inline">如下。次例餘也。</p><p xml:id="pX22p0888b0110" cb:place="inline">如是。結前。等者。該餘。學
<lb ed="X" n="0888b02"/><lb ed="R091" n="0719b17"/>在師後曰弟。解從師生曰子。常隨不一曰諸。因多
<lb ed="X" n="0888b03"/><lb ed="R091" n="0719b18"/>果勝曰大。</p><p xml:id="pX22p0888b0305" cb:place="inline">△二菩薩衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888b04"/><lb ed="R091" n="0720a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888b0401">幷諸菩薩摩訶薩。</p><p xml:id="pX22p0888b0408" cb:place="inline"><name role="" type="person">文殊師利</name>法王子。<name role="" type="person">阿逸多</name>菩薩。乾
<lb ed="X" n="0888b05"/><lb ed="R091" n="0720a02"/>陀訶提菩薩。<name role="" type="person">常精進菩薩</name>。</p><p xml:id="pX22p0888b0511" cb:place="inline">與如是等諸大菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888b06"/><lb ed="R091" n="0720a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888b0601">幷下。明類也。菩薩。翻覺有情。上求菩提覺道。下化
<lb ed="X" n="0888b07"/><lb ed="R091" n="0720a04"/>薩埵有情也。摩訶薩。大菩薩也。願行廣大。智悲並
<lb ed="X" n="0888b08"/><lb ed="R091" n="0720a05"/>運。眞俗融通。權實無礙故。</p><p xml:id="pX22p0888b0811" cb:place="inline">文下。列名也。文殊師
<lb ed="X" n="0888b09"/><lb ed="R091" n="0720a06"/>利。此云妙德。妙吉。或云普首。敬首。諸佛之師也。菩
<lb ed="X" n="0888b10"/><lb ed="R091" n="0720a07"/>薩上首。德推文殊。名法王子。大智第一。</p><p xml:id="pX22p0888b1016" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿逸多</name>。
<lb ed="X" n="0888b11"/><lb ed="R091" n="0720a08"/>此云無能勝。名也。彌勒。此云慈氏。姓也。昔遇大慈
<lb ed="X" n="0888b12"/><lb ed="R091" n="0720a09"/>如來。願同此號。又於然燈佛所。得成唯心識定。發
<lb ed="X" n="0888b13"/><lb ed="R091" n="0720a10"/>願於刀兵劫。擁護衆生。慈心第一。</p><p xml:id="pX22p0888b1314" cb:place="inline">乾陀訶提。云
<lb ed="X" n="0888b14"/><lb ed="R091" n="0720a11"/>不休息。勇猛護法。行諸梵行歷恒沙劫。然後授記。
<lb ed="X" n="0888b15"/><lb ed="R091" n="0720a12"/>智增上者。</p><p xml:id="pX22p0888b1505" cb:place="inline">常精進。寶積云。化一衆生。經劫不捨。
<lb ed="X" n="0888b16"/><lb ed="R091" n="0720a13"/>萬佛名經云。捨手足與人。入火坑求法。悲增上者。</p>
<lb ed="X" n="0888b17"/><lb ed="R091" n="0720a14"/><p xml:id="pX22p0888b1701">與下。結例也。數多億萬曰諸。揀餘權小曰大。</p><p xml:id="pX22p0888b1718" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0888b18"/><lb ed="R091" n="0720a15"/>三人天衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888b19"/><lb ed="R091" n="0720a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888b1901">及釋提桓因等。無量諸天大衆俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888b20"/><lb ed="R091" n="0720a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888b2001">釋提桓因。翻能天主。迦葉佛時。發心修塔。三十二
<lb ed="X" n="0888b21"/><lb ed="R091" n="0720a18"/>人佐之。今生<name role="" type="person">三十三天</name>。等者。擧一忉利。以該六欲
<lb ed="X" n="0888b22"/><lb ed="R091" n="0720b01"/>天也。無量。通攝色空。及餘百億三界天也。大衆。總
<lb ed="X" n="0888b23"/><lb ed="R091" n="0720b02"/>收會內八部四衆人也。</p><p xml:id="pX22p0888b2310" cb:place="inline">又千二百。常隨衆。舍利弗。
<lb ed="X" n="0888b24"/><lb ed="R091" n="0720b03"/>當機衆。文殊等。影響衆。釋提等。結緣衆。合名衆成
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888c" n="0888c"/>
<lb ed="X" n="0888c01"/><lb ed="R091" n="0720b04"/>就也。</p>
<lb ed="X" n="0888c02"/><lb ed="R091" n="0720b05"/><p xml:id="pX22p0888c0201">△二正宗分。一經開爲四分。是念佛法門所宗之
<lb ed="X" n="0888c03"/><lb ed="R091" n="0720b06"/>正義也。四分云何。一詳二報令信敎分。二示七期
<lb ed="X" n="0888c04"/><lb ed="R091" n="0720b07"/>令修行分。三引六佛令契理分。四彰三難令證果
<lb ed="X" n="0888c05"/><lb ed="R091" n="0720b08"/>分。此倣淸凉華嚴疏科。如是分文釋義。俾文字般
<lb ed="X" n="0888c06"/><lb ed="R091" n="0720b09"/>若。起諸觀照。達乎實相也。初詳二報令信敎分又。
<lb ed="X" n="0888c07"/><lb ed="R091" n="0720b10"/>二。先總吿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888c08"/><lb ed="R091" n="0720b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888c0801">爾時佛吿長老舍利弗。</p><p xml:id="pX22p0888c0810" cb:place="inline">從是西方。過十萬億佛土。有
<lb ed="X" n="0888c09"/><lb ed="R091" n="0720b12"/>世界名曰極樂。</p><p xml:id="pX22p0888c0907" cb:place="inline">其土有佛。號阿彌陀。今現在說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0888c10"/><lb ed="R091" n="0720b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888c1001">初二句。擧能說聽之人。爾時者。當彼淨土根機成
<lb ed="X" n="0888c11"/><lb ed="R091" n="0720b14"/>熟時也。佛。能說主。舍<anchor xml:id="nkr_note_add_0888c1101" n="0888c1101"/><anchor xml:id="beg0888c1101" n="0888c1101"/>利<anchor xml:id="end0888c1101"/>弗。能聞人。吿者。悲願情深。
<lb ed="X" n="0888c12"/><lb ed="R091" n="0720b15"/>不俟請故。稱長老者。智德先人。能信行故。</p><p xml:id="pX22p0888c1217" cb:place="inline">從是
<lb ed="X" n="0888c13"/><lb ed="R091" n="0720b16"/>下。明所說聽之法。有二。先依報法。是。指此界東土
<lb ed="X" n="0888c14"/><lb ed="R091" n="0720b17"/>娑婆言。西。指西方彼界樂國言。以定苦樂。所當趨
<lb ed="X" n="0888c15"/><lb ed="R091" n="0720b18"/>避也。過十萬億有者。華嚴云。一念瞋心起。百萬障
<lb ed="X" n="0888c16"/><lb ed="R091" n="0721a01"/>門開。表超十界十使十惡十苦。卽見唯心淨土。自
<lb ed="X" n="0888c17"/><lb ed="R091" n="0721a02"/>性彌陀矣。世。三世。時也。界。十方。處也。極樂。梵語須
<lb ed="X" n="0888c18"/><lb ed="R091" n="0721a03"/>摩提。亦云淸泰安養。證涅槃四德。眞常樂矣。</p><p xml:id="pX22p0888c1818" cb:place="inline">其
<lb ed="X" n="0888c19"/><lb ed="R091" n="0721a04"/>下。次正報法。土通淨化。劣勝受用。自性。法界。五種。
<lb ed="X" n="0888c20"/><lb ed="R091" n="0721a05"/>佛亦如之。故阿彌陀。翻爲無量。彼土化法主也。現。
<lb ed="X" n="0888c21"/><lb ed="R091" n="0721a06"/>揀過未二際。法。指念佛法門。觀經云。汝等心想佛
<lb ed="X" n="0888c22"/><lb ed="R091" n="0721a07"/>時。是心卽是三十二相。八十隨形好。是心作佛。是
<lb ed="X" n="0888c23"/><lb ed="R091" n="0721a08"/>心是佛。諸佛正徧知海。從心想生。是故應當一心
<lb ed="X" n="0888c24"/><lb ed="R091" n="0721a09"/>繫念。此實淨業之宗歸也。果成菩提四智。彌陀現
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889a" n="0889a"/>
<lb ed="X" n="0889a01"/><lb ed="R091" n="0721a10"/>說法矣。</p><p xml:id="pX22p0889a0104" cb:place="inline">△次別說二。初依報。又二。一極樂名稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889a02"/><lb ed="R091" n="0721a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889a0201">舍利弗。彼土何故名爲極樂。</p><p xml:id="pX22p0889a0212" cb:place="inline">其國衆生。無有衆苦。但
<lb ed="X" n="0889a03"/><lb ed="R091" n="0721a12"/>受諸樂。</p><p xml:id="pX22p0889a0304" cb:place="inline">故名極樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889a04"/><lb ed="R091" n="0721a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889a0401">何故。徵也。</p><p xml:id="pX22p0889a0405" cb:place="inline">其下。釋也。逼惱曰苦。三五曰衆。適悅曰
<lb ed="X" n="0889a05"/><lb ed="R091" n="0721a14"/>樂。七八曰諸。彼國蓮花化生。一生不退之樂。則無
<lb ed="X" n="0889a06"/><lb ed="R091" n="0721a15"/>分段變易二生死苦。<note place="inline">二樂。二苦</note>離欲淸淨。則無受身苦
<lb ed="X" n="0889a07"/><lb ed="R091" n="0721a16"/>苦。依正常然。則無樂謝壞苦。超過三界。則無遷流
<lb ed="X" n="0889a08"/><lb ed="R091" n="0721a17"/>行苦。<note place="inline">三樂。三苦</note>九品托化。則無生居胎獄。寒暑不遷。則
<lb ed="X" n="0889a09"/><lb ed="R091" n="0721a18"/>無老厭龍鍾。身離分段。則無病受疼痛。壽命無量。
<lb ed="X" n="0889a10"/><lb ed="R091" n="0721b01"/>則無死悲分散。觀陰本空。則無五陰熾盛。<note place="inline">五樂。五苦</note>無
<lb ed="X" n="0889a11"/><lb ed="R091" n="0721b02"/>眷屬累。則無親愛偏離。善人同會。則無冤憎偏遇。
<lb ed="X" n="0889a12"/><lb ed="R091" n="0721b03"/>所欲自至。則無求願不得。<note place="inline">加前五。成八樂。八苦</note>楞嚴十苦者。
<lb ed="X" n="0889a13"/><lb ed="R091" n="0721b04"/>卽八苦後四種。加盲聾瘖瘂三途。彼國相好莊嚴。
<lb ed="X" n="0889a14"/><lb ed="R091" n="0721b05"/>無惡道名。則無十苦。但受十樂也。</p><p xml:id="pX22p0889a1414" cb:place="inline">故名。結也。論云。
<lb ed="X" n="0889a15"/><lb ed="R091" n="0721b06"/>永離身心惱。受樂常無間。</p><p xml:id="pX22p0889a1511" cb:place="inline">△二莊嚴事相。分四。一
<lb ed="X" n="0889a16"/><lb ed="R091" n="0721b07"/>欄網行樹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889a17"/><lb ed="R091" n="0721b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889a1701">又舍利弗。<name role="" type="person">極樂國</name>土。七重欄楯。七重羅網。七重行樹。
<lb ed="X" n="0889a18"/><lb ed="R091" n="0721b09"/>皆是四寶。周匝圍繞。是故彼國。名爲極樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889a19"/><lb ed="R091" n="0721b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889a1901">先詳陳。初重曰又。橫曰欄。直曰楯。表七支<note place="inline">身三口四</note>戒
<lb ed="X" n="0889a20"/><lb ed="R091" n="0721b11"/>也。網如梵釋天網。表七大乘性。謂心。法。解。淨。資。時。
<lb ed="X" n="0889a21"/><lb ed="R091" n="0721b12"/>果也。樹錯花果。如帝釋甁。表七菩提道<note place="inline">如下</note>也。四寶。
<lb ed="X" n="0889a22"/><lb ed="R091" n="0721b13"/>表四如意足<note place="inline">欲。念。進。慧</note>也。此皆彌陀功德莊嚴者。淨名
<lb ed="X" n="0889a23"/><lb ed="R091" n="0721b14"/>云。無漏法林樹。覺意淨妙花。解脫智爲果。華嚴云。
<lb ed="X" n="0889a24"/><lb ed="R091" n="0721b15"/>菩薩妙法樹。生於直心地。信種慈悲根。智慧以爲
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889b" n="0889b"/>
<lb ed="X" n="0889b01"/><lb ed="R091" n="0721b16"/>身。方便爲枝榦。五度爲繁密。定葉神通花。一切智
<lb ed="X" n="0889b02"/><lb ed="R091" n="0721b17"/>爲果。</p><p xml:id="pX22p0889b0203" cb:place="inline">是故句。總結也。</p><p xml:id="pX22p0889b0209" cb:place="inline">△二池閣蓮花二。先別釋三。
<lb ed="X" n="0889b03"/><lb ed="R091" n="0721b18"/>一池水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b04"/><lb ed="R091" n="0722a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b0401">又舍利弗。<name role="" type="person">極樂國</name>土。有七寶池。八功德水。充滿其中。
<lb ed="X" n="0889b05"/><lb ed="R091" n="0722a02"/>池底純以金沙布地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b06"/><lb ed="R091" n="0722a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b0601">又。二層也。方爲沼。圓爲池。八德者。輕輭。澄淨。淸冷。
<lb ed="X" n="0889b07"/><lb ed="R091" n="0722a04"/>甘美。安和。潤澤。除饑。長養也。池表七自性。性。相。因。
<lb ed="X" n="0889b08"/><lb ed="R091" n="0722a05"/>緣。集。成。種也。七寶。表七聖財。<note place="inline">如下</note>八德。表八解脫定
<lb ed="X" n="0889b09"/><lb ed="R091" n="0722a06"/>也。金沙。恒沙性德。地。心地也。維摩云。八解之浴池。
<lb ed="X" n="0889b10"/><lb ed="R091" n="0722a07"/>定水湛然滿。布以七淨花。浴此無垢人。</p><p xml:id="pX22p0889b1016" cb:place="inline">△二階閣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b11"/><lb ed="R091" n="0722a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b1101">四邊階道。金銀瑠璃玻瓈合成。</p><p xml:id="pX22p0889b1113" cb:place="inline">上有樓閣。亦以金銀
<lb ed="X" n="0889b12"/><lb ed="R091" n="0722a09"/>瑠璃玻瓈<g ref="#CB00221">𤥭</g>璖赤珠瑪瑙而嚴飾之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b13"/><lb ed="R091" n="0722a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b1301">離地曰階。坦途曰道。重屋曰樓。岑樓曰閣。四階。表
<lb ed="X" n="0889b14"/><lb ed="R091" n="0722a11"/>四念處。<note place="inline">身。受。心。法</note>四攝法。<note place="inline">布施。愛語。利行。同事</note>樓閣。表三三昧。<note place="inline">空無
<lb ed="X" n="0889b15"/><lb ed="R091" n="0722a12"/>相。無作</note>三種禪。<note place="inline">世間禪。出世間禪。上上禪</note>金。戒也。銀。信也。瑠璃。聞
<lb ed="X" n="0889b16"/><lb ed="R091" n="0722a13"/>也。玻瓈。慚也。<g ref="#CB00221">𤥭</g>璖。進也。赤珠。慧也。瑪瑙。捨也。</p><p xml:id="pX22p0889b1618" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0889b17"/><lb ed="R091" n="0722a14"/>蓮花。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b18"/><lb ed="R091" n="0722a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b1801">池中蓮華。大如車輪。靑色靑光。黃色黃光。赤色赤光。
<lb ed="X" n="0889b19"/><lb ed="R091" n="0722a16"/>白色白光。微妙香潔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889b20"/><lb ed="R091" n="0722a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b2001">大如輪者。婆沙云。金輪大十五里。大本云。或一由
<lb ed="X" n="0889b21"/><lb ed="R091" n="0722a18"/>旬。乃至百千由旬。梵語優鉢羅。此云靑蓮花。拘勿
<lb ed="X" n="0889b22"/><lb ed="R091" n="0722b01"/>頭。此云黃蓮花。鉢特摩。此云紅蓮花。芬陀利。此云
<lb ed="X" n="0889b23"/><lb ed="R091" n="0722b02"/>白蓮花。葉瓣八萬細畫曰微。花菓同時出現曰妙。
<lb ed="X" n="0889b24"/><lb ed="R091" n="0722b03"/>鬚臺芬馥噴口曰香。根莖入出不染曰潔。</p><p xml:id="pX22p0889b2417" cb:place="inline">蓮表菩
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889c" n="0889c"/>
<lb ed="X" n="0889c01"/><lb ed="R091" n="0722b04"/>提心中佛之知見。大表三乘中一大佛乘。色。境也。
<lb ed="X" n="0889c02"/><lb ed="R091" n="0722b05"/>光。智也。四表敎行果理四門。微等四德。開示悟入
<lb ed="X" n="0889c03"/><lb ed="R091" n="0722b06"/>也。</p><p xml:id="pX22p0889c0302" cb:place="inline">△次總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889c04"/><lb ed="R091" n="0722b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889c0401">舍利弗。<name role="" type="person">極樂國</name>土。成就如是功德莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889c05"/><lb ed="R091" n="0722b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889c0501">化道於人曰功。踐實於<anchor xml:id="nkr_note_add_0889c0501" n="0889c0501"/><anchor xml:id="beg0889c0501" n="0889c0501"/>己<anchor xml:id="end0889c0501"/>曰德。因圓曰成。果滿曰
<lb ed="X" n="0889c06"/><lb ed="R091" n="0722b09"/>就。充內曰莊。形外曰嚴。如是。指池階華閣。總謂彌
<lb ed="X" n="0889c07"/><lb ed="R091" n="0722b10"/>陀因中願行衆功莊就。果上定慧萬德嚴成者也。
<lb ed="X" n="0889c08"/><lb ed="R091" n="0722b11"/>彌陀願云。我作佛時。刹中地上至於虗空。皆有宮
<lb ed="X" n="0889c09"/><lb ed="R091" n="0722b12"/>殿樓閣。池流華樹。悉以衆寶百千香成。生我刹者。
<lb ed="X" n="0889c10"/><lb ed="R091" n="0722b13"/>皆於七寶水池。蓮華化生。又云。法藏攝取二十一
<lb ed="X" n="0889c11"/><lb ed="R091" n="0722b14"/>億佛刹淨行修持。如是積功累德。無量億劫。方得
<lb ed="X" n="0889c12"/><lb ed="R091" n="0722b15"/>圓成而入佛位。華嚴云。普賢智地行悉成。一切莊
<lb ed="X" n="0889c13"/><lb ed="R091" n="0722b16"/>嚴從此出。此約修言。</p><p xml:id="pX22p0889c1309" cb:place="inline">若依性說。大行大願。皆佛自
<lb ed="X" n="0889c14"/><lb ed="R091" n="0722b17"/>性無漏功德也。起信論云。如來藏中。具足恒河沙
<lb ed="X" n="0889c15"/><lb ed="R091" n="0722b18"/>性功德。維摩云。隨其心淨。則佛土淨。</p><p xml:id="pX22p0889c1515" cb:place="inline">又全修在性。
<lb ed="X" n="0889c16"/><lb ed="R091" n="0723a01"/>就如德莊。全性起修。成是功嚴。性修不二。成就如
<lb ed="X" n="0889c17"/><lb ed="R091" n="0723a02"/>是功德莊嚴也。華嚴云。一切寶鈴網。解一切法如
<lb ed="X" n="0889c18"/><lb ed="R091" n="0723a03"/>幻心所生。一切寶樓閣。無著善根。無生善根所生。
<lb ed="X" n="0889c19"/><lb ed="R091" n="0723a04"/>又云。華藏海中山河樹林。一一皆稱眞如法界。具
<lb ed="X" n="0889c20"/><lb ed="R091" n="0723a05"/>無邊德。頌曰。<name role="" type="person">華藏世界海</name>。法界等無別。莊嚴極淸
<lb ed="X" n="0889c21"/><lb ed="R091" n="0723a06"/>淨。下例此知之。</p><p xml:id="pX22p0889c2107" cb:place="inline">△三天樂雨花二。初別擧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0889c22"/><lb ed="R091" n="0723a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889c2201">又舍利弗。彼佛國土。常作天樂。黃金爲地。晝夜六時。
<lb ed="X" n="0889c23"/><lb ed="R091" n="0723a08"/>雨天曼陀羅華。</p><p xml:id="pX22p0889c2307" cb:place="inline">其土衆生。常以淸旦。各以衣裓。盛衆
<lb ed="X" n="0889c24"/><lb ed="R091" n="0723a09"/>妙華。供養他方十萬億佛。</p><p xml:id="pX22p0889c2411" cb:place="inline">卽以食時。還到本國。飯食
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890a" n="0890a"/>
<lb ed="X" n="0890a01"/><lb ed="R091" n="0723a10"/>經行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890a02"/><lb ed="R091" n="0723a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890a0201">義相有五。一天樂。三番曰又。不歇曰常。樂表無生
<lb ed="X" n="0890a03"/><lb ed="R091" n="0723a12"/>法也。</p><p xml:id="pX22p0890a0303" cb:place="inline">二金地。表金剛般若心地。</p><p xml:id="pX22p0890a0313" cb:place="inline">三雨華。法華明四
<lb ed="X" n="0890a04"/><lb ed="R091" n="0723a13"/>種。一曼陀羅。此云適意。亦云白花。二摩訶曼陀羅。
<lb ed="X" n="0890a05"/><lb ed="R091" n="0723a14"/>此云大白花。三曼殊沙。此云柔輭。亦云赤花。四摩
<lb ed="X" n="0890a06"/><lb ed="R091" n="0723a15"/>訶曼殊沙。此云大赤花。晝表轉煩惱成菩提。夜表
<lb ed="X" n="0890a07"/><lb ed="R091" n="0723a16"/>轉生死成涅槃。晝六時。表六根照破六塵。除六煩
<lb ed="X" n="0890a08"/><lb ed="R091" n="0723a17"/>惱。夜六時。表六識不起六想。斷六疑垢也。雨。潤澤
<lb ed="X" n="0890a09"/><lb ed="R091" n="0723a18"/>也。天。法性也。四花。表住行向地四位因也。</p><p xml:id="pX22p0890a0917" cb:place="inline">四盛供。
<lb ed="X" n="0890a10"/><lb ed="R091" n="0723b01"/>衆生。降佛以還聖凡人也。淸旦。晝六時之一。襟裾
<lb ed="X" n="0890a11"/><lb ed="R091" n="0723b02"/>曰裓。爲盛花之器具。妙華有三。一天花。二陸花。草
<lb ed="X" n="0890a12"/><lb ed="R091" n="0723b03"/>木區別。三水花。淸旦。表本覺。衣裓。表無生法忍。衆
<lb ed="X" n="0890a13"/><lb ed="R091" n="0723b04"/>花。表三行。謂上求菩提。中修六度。下化衆生也。供
<lb ed="X" n="0890a14"/><lb ed="R091" n="0723b05"/>佛。以因嚴果也。他方內兼白佛。表不唯自覺。兼覺
<lb ed="X" n="0890a15"/><lb ed="R091" n="0723b06"/>他也。</p><p xml:id="pX22p0890a1503" cb:place="inline">五飯食。食時。早晨也。表始覺中名字覺。晌午。
<lb ed="X" n="0890a16"/><lb ed="R091" n="0723b07"/>相似覺。日昃。隨分覺。旰晚。圓覺也。本國。本眞自性
<lb ed="X" n="0890a17"/><lb ed="R091" n="0723b08"/>域也。卽還。表三意身。六神通也。阿含經。四分律。明
<lb ed="X" n="0890a18"/><lb ed="R091" n="0723b09"/>出世五食。一願。二念。三禪悅。四法喜。五解脫。論云。
<lb ed="X" n="0890a19"/><lb ed="R091" n="0723b10"/>愛樂佛法味。禪三昧爲食。維摩云。甘露法之食。解
<lb ed="X" n="0890a20"/><lb ed="R091" n="0723b11"/>脫味爲漿。行。表三利行也。又食。表定。自覺境也。行。
<lb ed="X" n="0890a21"/><lb ed="R091" n="0723b12"/>表慧。覺他觀也。</p><p xml:id="pX22p0890a2107" cb:place="inline">△二總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890a22"/><lb ed="R091" n="0723b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890a2201">舍利弗。<name role="" type="person">極樂國</name>土。成就如是功德莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890a23"/><lb ed="R091" n="0723b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890a2301">彌陀願云。人天聞我名者。然燈散花。菩薩以香花
<lb ed="X" n="0890a24"/><lb ed="R091" n="0723b15"/>等。供諸他方佛者。食頃徧至。欲飮食時。寶鉢之中。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890b" n="0890b"/>
<lb ed="X" n="0890b01"/><lb ed="R091" n="0723b16"/>百味現前。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0890b0101" n="0890b0101"/><anchor xml:id="beg0890b0101" n="0890b0101"/>已<anchor xml:id="end0890b0101"/>自去。又云。或爲比丘輪王。恒往佛
<lb ed="X" n="0890b02"/><lb ed="R091" n="0723b17"/>所供養。手中常出衣食幡葢。及音樂等。則知樂花
<lb ed="X" n="0890b03"/><lb ed="R091" n="0723b18"/>衣食自然。皆是彌陀願行力所致也。</p><p xml:id="pX22p0890b0315" cb:place="inline">△四化禽風
<lb ed="X" n="0890b04"/><lb ed="R091" n="0724a01"/>樹二。先列明二。一化禽演法三。初正示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890b05"/><lb ed="R091" n="0724a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890b0501">復次舍利弗。彼國常有種種奇妙雜色之鳥。白鶴。孔
<lb ed="X" n="0890b06"/><lb ed="R091" n="0724a03"/><g ref="#CB15179">雀</g>。鸚鵡。舍利。迦陵頻伽。共命之鳥。</p><p xml:id="pX22p0890b0614" cb:place="inline">是諸衆鳥。晝夜六
<lb ed="X" n="0890b07"/><lb ed="R091" n="0724a04"/>時。出和雅音。其音演暢五根。五力。七菩提分。八聖道
<lb ed="X" n="0890b08"/><lb ed="R091" n="0724a05"/>分。如是等法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890b09"/><lb ed="R091" n="0724a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890b0901">四復曰復。次後曰次。種種鳥者。八萬恒沙波羅蜜
<lb ed="X" n="0890b10"/><lb ed="R091" n="0724a07"/>法也。白鶴。戒度。潔白無染。孔<g ref="#CB15179">雀</g>。施度。<g ref="#CB15179">雀</g>屛喜人。鸚
<lb ed="X" n="0890b11"/><lb ed="R091" n="0724a08"/>鵡。忍度。爲他畜養。舍利。鶖鷺也。進度。扶老舂鋤。迦
<lb ed="X" n="0890b12"/><lb ed="R091" n="0724a09"/>陵頻伽。此云仙音。亦云妙音。禪度。未出殻時。音聲
<lb ed="X" n="0890b13"/><lb ed="R091" n="0724a10"/>超衆鳥故。梵語耆婆耆婆迦。此云共命。亦云命命。
<lb ed="X" n="0890b14"/><lb ed="R091" n="0724a11"/>又云生生。一身二首。慧度。得智慧命。權實無障礙
<lb ed="X" n="0890b15"/><lb ed="R091" n="0724a12"/>故。</p><p xml:id="pX22p0890b1502" cb:place="inline">晝三時者。顯開三因佛性。淨三業也。夜三時者。
<lb ed="X" n="0890b16"/><lb ed="R091" n="0724a13"/>默住三德祕藏。滅三障也。圓敎謂之和。頓敎謂之
<lb ed="X" n="0890b17"/><lb ed="R091" n="0724a14"/>雅。敷揚曰演。開豁曰暢。能生聖道曰根。增長成立
<lb ed="X" n="0890b18"/><lb ed="R091" n="0724a15"/>曰力。五者。總一信。進。念。定。慧也。七分。卽七覺支。擇。
<lb ed="X" n="0890b19"/><lb ed="R091" n="0724a16"/>進。喜。除。捨。定。念也。八聖。卽八正道。見。思。語。業。命。進。
<lb ed="X" n="0890b20"/><lb ed="R091" n="0724a17"/>念。定也。等者。指念處。正勤。如意足。三十七品助道。
<lb ed="X" n="0890b21"/><lb ed="R091" n="0724a18"/>及戒。定。慧。正道。乃至諦緣度法。</p><p xml:id="pX22p0890b2113" cb:place="inline">△次顯益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890b22"/><lb ed="R091" n="0724b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890b2201">其土衆生。聞是音<anchor xml:id="nkr_note_add_0890b2201" n="0890b2201"/><anchor xml:id="beg0890b2201" n="0890b2201"/>已<anchor xml:id="end0890b2201"/>。皆悉念佛念法念僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890b23"/><lb ed="R091" n="0724b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890b2301">音。正助道法。佛有三身四智。法有敎行理果。僧有
<lb ed="X" n="0890b24"/><lb ed="R091" n="0724b03"/>賢聖果向。念佛。斷惑證眞恩。菩提益也。念法。超生
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890c" n="0890c"/>
<lb ed="X" n="0890c01"/><lb ed="R091" n="0724b04"/>出死恩。涅槃益也。念僧。離苦得樂恩。解脫益也。</p><p xml:id="pX22p0890c0119" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0890c02"/><lb ed="R091" n="0724b05"/>後通妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890c03"/><lb ed="R091" n="0724b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890c0301">舍利弗。汝勿謂此鳥。實是罪報所生。</p><p xml:id="pX22p0890c0315" cb:place="inline">所以者何。彼佛
<lb ed="X" n="0890c04"/><lb ed="R091" n="0724b07"/>國土。無三惡道。舍利弗。其佛國土。尙無惡道之名。何
<lb ed="X" n="0890c05"/><lb ed="R091" n="0724b08"/>況有實。</p><p xml:id="pX22p0890c0504" cb:place="inline">是諸衆鳥。皆是阿彌陀佛。欲令法音宣流。變
<lb ed="X" n="0890c06"/><lb ed="R091" n="0724b09"/>化所作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890c07"/><lb ed="R091" n="0724b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890c0701">先釋疑難。疑云。淨土何因有畜生耶。故此通云。汝
<lb ed="X" n="0890c08"/><lb ed="R091" n="0724b11"/>意勿可謂也。罪報生者。愚癡墮畜生。慳貪墮餓鬼。
<lb ed="X" n="0890c09"/><lb ed="R091" n="0724b12"/>瞋殺墮地獄。又上品十惡五逆。感地獄報。中品惡
<lb ed="X" n="0890c10"/><lb ed="R091" n="0724b13"/>逆。感餓鬼報。下品惡逆。感畜生報。法藏偈云。地獄
<lb ed="X" n="0890c11"/><lb ed="R091" n="0724b14"/>鬼畜生。皆生我刹中。一切來生者。修習淸淨行。如
<lb ed="X" n="0890c12"/><lb ed="R091" n="0724b15"/>佛金色身。妙相悉圓滿。則知女人生西方者。具丈
<lb ed="X" n="0890c13"/><lb ed="R091" n="0724b16"/>夫相。三途生極樂者。得佛果報。</p><p xml:id="pX22p0890c1313" cb:place="inline">所下。次出所以。有
<lb ed="X" n="0890c14"/><lb ed="R091" n="0724b17"/>二。一惡道實無。法藏願云。我佛刹中。無鬼畜生。以
<lb ed="X" n="0890c15"/><lb ed="R091" n="0724b18"/>至蜎蝡。又云。刹中人皆不聞惡名。況有其實。故無
<lb ed="X" n="0890c16"/><lb ed="R091" n="0725a01"/>三惡道。及不善名也。</p><p xml:id="pX22p0890c1609" cb:place="inline">是諸下。二佛力化作。然有二
<lb ed="X" n="0890c17"/><lb ed="R091" n="0725a02"/>意。一如來神力化鳥說法。二因中性相交修。果上
<lb ed="X" n="0890c18"/><lb ed="R091" n="0725a03"/>色心融化。觀經云。如意珠王。湧出金色微妙光明。
<lb ed="X" n="0890c19"/><lb ed="R091" n="0725a04"/>化爲百寶色鳥。和鳴哀雅。讚佛法僧。</p><p xml:id="pX22p0890c1915" cb:place="inline">△二風樹演
<lb ed="X" n="0890c20"/><lb ed="R091" n="0725a05"/>法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890c21"/><lb ed="R091" n="0725a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890c2101">舍利弗。彼佛國土。微風吹動諸寶行樹。及寶羅網。出
<lb ed="X" n="0890c22"/><lb ed="R091" n="0725a07"/>微妙音。譬如百千種樂。同時俱作。</p><p xml:id="pX22p0890c2214" cb:place="inline">聞是音者。自然皆
<lb ed="X" n="0890c23"/><lb ed="R091" n="0725a08"/>生念佛念法念僧之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0890c24"/><lb ed="R091" n="0725a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890c2401">先出法音二。初法也。微者。微凉淸明。醇和薰暢也。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891a" n="0891a"/>
<lb ed="X" n="0891a01"/><lb ed="R091" n="0725a10"/>開有八。一利養。二無衰。三不毀。四美譽。五稱揚。六
<lb ed="X" n="0891a02"/><lb ed="R091" n="0725a11"/>無譏。七離苦。八快樂。又魏譯八風相者。謂徐微。調
<lb ed="X" n="0891a03"/><lb ed="R091" n="0725a12"/>和。不寒。不暑。溫凉。柔輭。不遲。不疾也。觀經云。八種
<lb ed="X" n="0891a04"/><lb ed="R091" n="0725a13"/>淸風。妙音。不思議敎行理果法也。風表空相性宗
<lb ed="X" n="0891a05"/><lb ed="R091" n="0725a14"/>三乘一乘道也。樹卽七菩提。網卽七大性。音卽八
<lb ed="X" n="0891a06"/><lb ed="R091" n="0725a15"/>音四辯也。</p><p xml:id="pX22p0891a0605" cb:place="inline">譬下。二喩也。百千。人天音律。表十法界
<lb ed="X" n="0891a07"/><lb ed="R091" n="0725a16"/>中。敎義。理事。境智。行位。因果。人法。依正。體用。逆順。
<lb ed="X" n="0891a08"/><lb ed="R091" n="0725a17"/>感應。十對法也。同作。具十玄門也。</p><p xml:id="pX22p0891a0814" cb:place="inline">聞下。二顯聞益
<lb ed="X" n="0891a09"/><lb ed="R091" n="0725a18"/>佛如醫王。法如良藥。僧如瞻視。三念心者。始覺心
<lb ed="X" n="0891a10"/><lb ed="R091" n="0725b01"/>開。事法界性得顯。念佛益也。本覺心開。理法界性
<lb ed="X" n="0891a11"/><lb ed="R091" n="0725b02"/>得顯。念法益也。始本合一。圓妙覺心。事理無礙法
<lb ed="X" n="0891a12"/><lb ed="R091" n="0725b03"/>界性顯。念僧益也。又云。見此樹者。得三法忍。永斷
<lb ed="X" n="0891a13"/><lb ed="R091" n="0725b04"/>無明。證法身理。名無生忍。得佛益也。聞聖敎法。照
<lb ed="X" n="0891a14"/><lb ed="R091" n="0725b05"/>明本性。名音響忍。得法益也。折伏煩惱。隨順眞如。
<lb ed="X" n="0891a15"/><lb ed="R091" n="0725b06"/>名柔順忍。得僧益也。聞見饒益旣爾。覺知利樂可
<lb ed="X" n="0891a16"/><lb ed="R091" n="0725b07"/>知。</p><p xml:id="pX22p0891a1602" cb:place="inline">△次結成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891a17"/><lb ed="R091" n="0725b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891a1701">舍利弗。其佛國土。成就如是功德莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891a18"/><lb ed="R091" n="0725b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891a1801">如是。指禽聲樹音。法藏願云。我作佛時。國中華樹。
<lb ed="X" n="0891a19"/><lb ed="R091" n="0725b10"/>無量雜寶。百千種香。而共合成。其香普熏十方世
<lb ed="X" n="0891a20"/><lb ed="R091" n="0725b11"/>界。衆生聞者。皆修佛行。又云。佛道場樹。衆寶莊嚴。
<lb ed="X" n="0891a21"/><lb ed="R091" n="0725b12"/>寶網覆上。微風徐動。出無量妙法音聲。徧諸佛刹。
<lb ed="X" n="0891a22"/><lb ed="R091" n="0725b13"/>衆生聞者。得深法忍。住不退轉。以至成就無上菩
<lb ed="X" n="0891a23"/><lb ed="R091" n="0725b14"/>提。</p><p xml:id="pX22p0891a2302" cb:place="inline">△二正報二。一敎主二。先徵名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891a24"/><lb ed="R091" n="0725b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891a2401">舍利弗。於汝意云何。彼佛何故號阿彌陀。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891b" n="0891b"/>
<lb ed="X" n="0891b01"/><lb ed="R091" n="0725b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b0101">徵有二意。一前略出名。未詳義相。二依義旣廣。正
<lb ed="X" n="0891b02"/><lb ed="R091" n="0725b17"/>相例然。故問云何。</p><p xml:id="pX22p0891b0208" cb:place="inline">△次顯德二。一名含二義二。初
<lb ed="X" n="0891b03"/><lb ed="R091" n="0725b18"/>無量光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891b04"/><lb ed="R091" n="0726a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891b0401">舍利弗。彼佛光明無量。照十方國。無所障礙。是故號
<lb ed="X" n="0891b05"/><lb ed="R091" n="0726a02"/>爲阿彌陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891b06"/><lb ed="R091" n="0726a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b0601">多光者。慧足也。謂智光。身光。常光。放光。其因有二。
<lb ed="X" n="0891b07"/><lb ed="R091" n="0726a04"/>一萬德所成。二本願所致。又光明。一道眞實智也。
<lb ed="X" n="0891b08"/><lb ed="R091" n="0726a05"/>照國。無量方便智也。無障。權實無礙智也。而云十
<lb ed="X" n="0891b09"/><lb ed="R091" n="0726a06"/>方者。三乘七趣也。準華嚴十智。謂知諸佛。佛法。衆
<lb ed="X" n="0891b10"/><lb ed="R091" n="0726a07"/>生。世法。三世。法界。無量。無邊。一切世界充滿。住持
<lb ed="X" n="0891b11"/><lb ed="R091" n="0726a08"/>普照智也。</p><p xml:id="pX22p0891b1105" cb:place="inline">△二無量壽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891b12"/><lb ed="R091" n="0726a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891b1201">又舍利弗。彼佛壽命。及其人民。無量無邊阿僧祇劫。
<lb ed="X" n="0891b13"/><lb ed="R091" n="0726a10"/>故名阿彌陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891b14"/><lb ed="R091" n="0726a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b1401">多壽者。定足也。初重曰又。文句似倒。應云彼佛及
<lb ed="X" n="0891b15"/><lb ed="R091" n="0726a12"/>其人民壽命。又云民者。佛法王故。阿僧祇。翻無數。</p>
<lb ed="X" n="0891b16"/><lb ed="R091" n="0726a13"/><p xml:id="pX22p0891b1601">佛壽有三。法身。眞如理體爲命。故無量。報身。智慧
<lb ed="X" n="0891b17"/><lb ed="R091" n="0726a14"/>德相爲命。故無邊。化身。慈悲應用爲命。故無數。又
<lb ed="X" n="0891b18"/><lb ed="R091" n="0726a15"/>應化身。應十地聖人。壽命則無量。大化地前三賢
<lb ed="X" n="0891b19"/><lb ed="R091" n="0726a16"/>以及二乘。壽命則無邊。小化人天。壽命則無數。心
<lb ed="X" n="0891b20"/><lb ed="R091" n="0726a17"/>地觀云。機緣無盡。應化不斷。相續常住。則三佛壽。
<lb ed="X" n="0891b21"/><lb ed="R091" n="0726a18"/>皆無邊量數也。因亦有二。一本願力就。二功德力
<lb ed="X" n="0891b22"/><lb ed="R091" n="0726b01"/>成。</p><p xml:id="pX22p0891b2202" cb:place="inline">人民壽者。亦有二因。一佛本願力。二自功德力。
<lb ed="X" n="0891b23"/><lb ed="R091" n="0726b02"/>一持佛名。滅八十億劫生死重罪。故無數。觀像滅
<lb ed="X" n="0891b24"/><lb ed="R091" n="0726b03"/>罪無限。故無邊。觀相好光。滅罪無等。故無量。又因
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891c" n="0891c"/>
<lb ed="X" n="0891c01"/><lb ed="R091" n="0726b04"/>直心上求。故無量。深心中修。故無邊。悲心下化。故
<lb ed="X" n="0891c02"/><lb ed="R091" n="0726b05"/>無數。又稱性修三心三福。自感無邊量數壽也。</p><p xml:id="pX22p0891c0219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0891c03"/><lb ed="R091" n="0726b06"/>二道成十劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c04"/><lb ed="R091" n="0726b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c0401">舍利弗。阿彌陀佛。成佛以來。於今十劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c05"/><lb ed="R091" n="0726b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c0501">疑曰。壽旣無量。成佛至今。經幾劫耶。故此釋云。過
<lb ed="X" n="0891c06"/><lb ed="R091" n="0726b09"/>始十劫。今後住世。還有無量無數劫也。梵語劫波。
<lb ed="X" n="0891c07"/><lb ed="R091" n="0726b10"/>此云時分。大劫中之大劫也。華嚴萬佛名經。皆云
<lb ed="X" n="0891c08"/><lb ed="R091" n="0726b11"/><name role="" type="person">娑婆世界</name>一劫。爲<name role="" type="person">極樂世界</name>一晝夜。則彼十劫。超
<lb ed="X" n="0891c09"/><lb ed="R091" n="0726b12"/>此無數劫矣。而云十者。<g ref="#CB15072">㧞</g>十法界惑業苦也。</p><p xml:id="pX22p0891c0918" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0891c10"/><lb ed="R091" n="0726b13"/>化伴二。初現在三乘二。先釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c11"/><lb ed="R091" n="0726b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c1101">又舍利弗。彼佛有無量無邊聲聞弟子。皆阿羅漢。非
<lb ed="X" n="0891c12"/><lb ed="R091" n="0726b15"/>是算數之所能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c13"/><lb ed="R091" n="0726b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c1301">又。二層也。聲聞。聞四諦聲。得證果者。弟子。兼通支
<lb ed="X" n="0891c14"/><lb ed="R091" n="0726b17"/>佛。以及初心有學。羅漢。別指四果無學。二乘衆也。
<lb ed="X" n="0891c15"/><lb ed="R091" n="0726b18"/>菩薩。大乘權實敎中。三賢十地衆也。皆無邊量。非
<lb ed="X" n="0891c16"/><lb ed="R091" n="0727a01"/>算數者。佛昔歷劫塵方。修諦緣度。廣化無盡故。</p><p xml:id="pX22p0891c1619" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0891c17"/><lb ed="R091" n="0727a02"/>次結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c18"/><lb ed="R091" n="0727a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c1801">舍利弗。彼佛國土。成就如是功德莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0891c19"/><lb ed="R091" n="0727a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c1901">論云二乘種不生者。一約因地。相宗謂二乘。不信
<lb ed="X" n="0891c20"/><lb ed="R091" n="0727a05"/>有他方佛色。二據直進。三明實行。經云聲聞無量
<lb ed="X" n="0891c21"/><lb ed="R091" n="0727a06"/>者。一約果位。觀經中品上生云。聞四諦。得羅漢。中
<lb ed="X" n="0891c22"/><lb ed="R091" n="0727a07"/>生云。七日得初果。半劫成四果。下生云。一小劫。成
<lb ed="X" n="0891c23"/><lb ed="R091" n="0727a08"/>羅漢。二據回心。三明權化。海東引偈云。七種淨華
<lb ed="X" n="0891c24"/><lb ed="R091" n="0727a09"/>衆正覺華化生。是也。</p><p xml:id="pX22p0891c2409" cb:place="inline">而云功德嚴者。先約因地言。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892a" n="0892a"/>
<lb ed="X" n="0892a01"/><lb ed="R091" n="0727a10"/>大本云。法藏發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a0101" n="0892a0101"/><anchor xml:id="beg0892a0101" n="0892a0101"/>已<anchor xml:id="end0892a0101"/>。阿僧祗劫。護身口意。修行六
<lb ed="X" n="0892a02"/><lb ed="R091" n="0727a11"/>度。了空無相無作。以行敎化。致無量衆生。發菩提
<lb ed="X" n="0892a03"/><lb ed="R091" n="0727a12"/>心。次約果位說。觀經云。水注華間。尋樹上下。演說
<lb ed="X" n="0892a04"/><lb ed="R091" n="0727a13"/>苦空無常無我。諸波羅蜜。復有讚歎諸佛相好者。
<lb ed="X" n="0892a05"/><lb ed="R091" n="0727a14"/>大本云。微瀾洄流。波揚妙聲。或聞佛法僧聲。或寂
<lb ed="X" n="0892a06"/><lb ed="R091" n="0727a15"/>靜聲。空無我聲。大慈悲聲。波羅蜜聲。十力無畏不
<lb ed="X" n="0892a07"/><lb ed="R091" n="0727a16"/>共法聲。又云。旣皆浴<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a0701" n="0892a0701"/><anchor xml:id="beg0892a0701" n="0892a0701"/>已<anchor xml:id="end0892a0701"/>。有在地思道者。經行者。有
<lb ed="X" n="0892a08"/><lb ed="R091" n="0727a17"/>在空講經者。坐禪者。未得四果者。因得四果。未得
<lb ed="X" n="0892a09"/><lb ed="R091" n="0727a18"/>不退菩薩地者。因得不退轉地。故其人民壽命。三
<lb ed="X" n="0892a10"/><lb ed="R091" n="0727b01"/>乘無量。並是彌陀功德成也。</p><p xml:id="pX22p0892a1012" cb:place="inline">△二往生賢聖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892a11"/><lb ed="R091" n="0727b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892a1101">又舍利弗。<name role="" type="person">極樂國</name>土。衆生生者。皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>致。其中
<lb ed="X" n="0892a12"/><lb ed="R091" n="0727b03"/>多有一生補處。</p><p xml:id="pX22p0892a1207" cb:place="inline">其數甚多。非是算數所能知之。但可
<lb ed="X" n="0892a13"/><lb ed="R091" n="0727b04"/>以無量無邊阿僧祗說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892a14"/><lb ed="R091" n="0727b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892a1401">先不退。三番曰又。衆生。十方願生者。阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>致。此
<lb ed="X" n="0892a15"/><lb ed="R091" n="0727b06"/>云不退轉地。彌勒問經說。一大乘菩提道心。自不
<lb ed="X" n="0892a16"/><lb ed="R091" n="0727b07"/>退。二<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a1601" n="0892a1601"/><anchor xml:id="beg0892a1601" n="0892a1601"/>已<anchor xml:id="end0892a1601"/>得功德行位。則不退。三未得賢聖覺果。亦
<lb ed="X" n="0892a17"/><lb ed="R091" n="0727b08"/>不退。此該因果以說。賢首起信論<g ref="#CB00562">䟽</g>明三。一信行。
<lb ed="X" n="0892a18"/><lb ed="R091" n="0727b09"/>處無退緣。名不退。二初住。入正定聚。名不退。三初
<lb ed="X" n="0892a19"/><lb ed="R091" n="0727b10"/>地。證滿法身。名不退。此通五位以說。今經並非前
<lb ed="X" n="0892a20"/><lb ed="R091" n="0727b11"/>二義相。局十地論。初至六地。位不退也。七地。行不
<lb ed="X" n="0892a21"/><lb ed="R091" n="0727b12"/>退也。八之十地。念不退也。所以者何。前諸菩薩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a2101" n="0892a2101"/><anchor xml:id="beg0892a2101" n="0892a2101"/>已<anchor xml:id="end0892a2101"/>
<lb ed="X" n="0892a22"/><lb ed="R091" n="0727b13"/>攝地前諸位。後一補處。單約等覺一位故也。不退
<lb ed="X" n="0892a23"/><lb ed="R091" n="0727b14"/>因緣有五。一悲願力持。二佛光常照。三樹林說法。
<lb ed="X" n="0892a24"/><lb ed="R091" n="0727b15"/>四菩薩爲友。五壽命永劫。論云。人天不動衆。淸淨
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892b" n="0892b"/>
<lb ed="X" n="0892b01"/><lb ed="R091" n="0727b16"/>智海生。不動。不退地也。智海。妙覺海也。</p><p xml:id="pX22p0892b0116" cb:place="inline">次補處。一
<lb ed="X" n="0892b02"/><lb ed="R091" n="0727b17"/>生者。等覺菩薩。較佛果地。猶有一生隔故。斷此一
<lb ed="X" n="0892b03"/><lb ed="R091" n="0727b18"/>分生死。破此一品無明。如望夜月。光極淨滿。卽補
<lb ed="X" n="0892b04"/><lb ed="R091" n="0728a01"/>佛位。圓妙覺果也。法藏願云。我作佛時。刹中菩薩。
<lb ed="X" n="0892b05"/><lb ed="R091" n="0728a02"/>神通智慧。辯才相好。皆悉如佛。</p><p xml:id="pX22p0892b0513" cb:place="inline">後顯數。大本明此
<lb ed="X" n="0892b06"/><lb ed="R091" n="0728a03"/>界中。七百二十億菩薩。他方十四佛刹。以及無量
<lb ed="X" n="0892b07"/><lb ed="R091" n="0728a04"/>佛國菩薩往生。由佛往昔三心四願。乃能致此。</p><p xml:id="pX22p0892b0719" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0892b08"/><lb ed="R091" n="0728a05"/>二示七期令修行分四。一發願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892b09"/><lb ed="R091" n="0728a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b0901">舍利弗。衆生聞者。應當發願。願生彼國。</p><p xml:id="pX22p0892b0916" cb:place="inline">所以者何。得
<lb ed="X" n="0892b10"/><lb ed="R091" n="0728a07"/>與如是諸上善人。俱會一處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892b11"/><lb ed="R091" n="0728a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892b1101">先勸發願。衆生。淨土機也。聞慧中。含信資。願資中。
<lb ed="X" n="0892b12"/><lb ed="R091" n="0728a09"/>含思慧。下善德。含修慧。行資也。離此三慧三資。則
<lb ed="X" n="0892b13"/><lb ed="R091" n="0728a10"/>非淨土機矣。</p><p xml:id="pX22p0892b1306" cb:place="inline">所下。次出所以。諸人。指上三乘賢聖
<lb ed="X" n="0892b14"/><lb ed="R091" n="0728a11"/>言。益者有四。一常聞法。二行不退。三無魔障。四易
<lb ed="X" n="0892b15"/><lb ed="R091" n="0728a12"/>入道。他土反是。應願樂國也。</p><p xml:id="pX22p0892b1512" cb:place="inline">△二起行二。先方便
<lb ed="X" n="0892b16"/><lb ed="R091" n="0728a13"/>行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892b17"/><lb ed="R091" n="0728a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b1701">舍利弗。不可以少善根福德因緣。得生彼國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892b18"/><lb ed="R091" n="0728a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892b1801">善。十善。根。五根。福。前五度。利他行也。德。般若度。自
<lb ed="X" n="0892b19"/><lb ed="R091" n="0728a16"/>利願也。內自親生爲因。了得是心是佛。發菩提心。
<lb ed="X" n="0892b20"/><lb ed="R091" n="0728a17"/>正因性顯也。外來助起爲緣。了得是心作佛。持佛
<lb ed="X" n="0892b21"/><lb ed="R091" n="0728a18"/>名號。緣因性顯也。不可者。勸誡也。少者。積累也。並
<lb ed="X" n="0892b22"/><lb ed="R091" n="0728b01"/>明因。</p><p xml:id="pX22p0892b2203" cb:place="inline">得生。果也。</p><p xml:id="pX22p0892b2207" cb:place="inline">△次正修行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892b23"/><lb ed="R091" n="0728b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b2301">舍利弗。若有善男子。善女人。</p><p xml:id="pX22p0892b2312" cb:place="inline">聞說阿彌陀佛。執持名
<lb ed="X" n="0892b24"/><lb ed="R091" n="0728b03"/>號。</p><p xml:id="pX22p0892b2402" cb:place="inline">若一日。若二日。若三日。若四日。若五日。若六日。若
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892c" n="0892c"/>
<lb ed="X" n="0892c01"/><lb ed="R091" n="0728b04"/>七日。</p><p xml:id="pX22p0892c0103" cb:place="inline">一心不亂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892c02"/><lb ed="R091" n="0728b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892c0201">文四義。先擧人根。男女稱善者。涅槃明佛性有二。
<lb ed="X" n="0892c03"/><lb ed="R091" n="0728b06"/>一理佛性。二行佛性。則佛性善。本具者。修行善。通
<lb ed="X" n="0892c04"/><lb ed="R091" n="0728b07"/>今昔也。</p><p xml:id="pX22p0892c0404" cb:place="inline">次出法門。拳拳服膺曰執。約身業。念念勿
<lb ed="X" n="0892c05"/><lb ed="R091" n="0728b08"/>失曰持。約口業。又聞。聞慧。執。思慧。持。修慧。法有四。
<lb ed="X" n="0892c06"/><lb ed="R091" n="0728b09"/>一出聲明持。二密念默持。三半明半默。微動唇舌
<lb ed="X" n="0892c07"/><lb ed="R091" n="0728b10"/>而念。呪家名金剛持。四非明非默。住佛心中。朗朗
<lb ed="X" n="0892c08"/><lb ed="R091" n="0728b11"/>不昧。前三。事持。憶念不斷也。後一。理持。觀照一如
<lb ed="X" n="0892c09"/><lb ed="R091" n="0728b12"/>也。此於四五念佛門中。的指持名一行三昧。</p><p xml:id="pX22p0892c0918" cb:place="inline">三定
<lb ed="X" n="0892c10"/><lb ed="R091" n="0728b13"/>期限。大本。聲王。十日。大集。七七。般舟。九十。爲鈍根。
<lb ed="X" n="0892c11"/><lb ed="R091" n="0728b14"/>太多也。大本。一日。觀經。十念。法華。一稱。爲利根。太
<lb ed="X" n="0892c12"/><lb ed="R091" n="0728b15"/>少也。今經七日。處中道也。表斷七使惱以正七識。
<lb ed="X" n="0892c13"/><lb ed="R091" n="0728b16"/><note place="inline">信論。梨耶。業。轉。現。智。相續。意識</note>治七支惡以攝七情。超七趣苦以
<lb ed="X" n="0892c14"/><lb ed="R091" n="0728b17"/>滅七難。譬彼初果斷七生。地藏七七判定。帝王齊
<lb ed="X" n="0892c15"/><lb ed="R091" n="0728b18"/>七政。易經七日一復。乃至七日胎。七步蛇。法爾然
<lb ed="X" n="0892c16"/><lb ed="R091" n="0729a01"/>也。</p><p xml:id="pX22p0892c1602" cb:place="inline">四成功行。一心。該因行。不亂。徹功果。淨念相繼。
<lb ed="X" n="0892c17"/><lb ed="R091" n="0729a02"/>事一心也。心境不二。理一心也。專注無妄。事不亂
<lb ed="X" n="0892c18"/><lb ed="R091" n="0729a03"/>也。如□契合。理不亂也。亦可一心。理念佛也。是心
<lb ed="X" n="0892c19"/><lb ed="R091" n="0729a04"/>是佛故。成一行眞如三昧。定也。不亂。事念佛也。是
<lb ed="X" n="0892c20"/><lb ed="R091" n="0729a05"/>心作佛故。成持名念佛法門。慧也。合則定慧均等。
<lb ed="X" n="0892c21"/><lb ed="R091" n="0729a06"/>事理無礙也。</p><p xml:id="pX22p0892c2106" cb:place="inline">若凖相宗三支量云。念佛是有法。一
<lb ed="X" n="0892c22"/><lb ed="R091" n="0729a07"/>心不亂宗。因云七日專持故。同喩如螟蛉七日呪
<lb ed="X" n="0892c23"/><lb ed="R091" n="0729a08"/>成。</p><p xml:id="pX22p0892c2302" cb:place="inline">△三感果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0892c24"/><lb ed="R091" n="0729a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892c2401">其人臨命終時。阿彌陀佛。與諸聖衆。現在其前。</p><p xml:id="pX22p0892c2419" cb:place="inline">是人
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893a" n="0893a"/>
<lb ed="X" n="0893a01"/><lb ed="R091" n="0729a10"/>終時。心不顚倒。卽得往生。阿彌陀佛。<name role="" type="person">極樂國</name>土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893a02"/><lb ed="R091" n="0729a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893a0201">先。佛來我所。其人。平日持名人也。臨終佛現者。勢
<lb ed="X" n="0893a03"/><lb ed="R091" n="0729a12"/>至云。憶佛念佛。現前當來。必定見佛。現則夢內定
<lb ed="X" n="0893a04"/><lb ed="R091" n="0729a13"/>中。當則空心臺上。華嚴云。一切諸根。悉皆散壞。唯
<lb ed="X" n="0893a05"/><lb ed="R091" n="0729a14"/>此願王。引導其前。有因有果也。所以三聖者。一三
<lb ed="X" n="0893a06"/><lb ed="R091" n="0729a15"/>聖悲願。二行人三心三行三福<note place="inline">如觀經</note>所感。</p><p xml:id="pX22p0893a0618" cb:place="inline">次我往
<lb ed="X" n="0893a07"/><lb ed="R091" n="0729a16"/>佛處。心不倒者。因旣持名一心不亂。果得念佛一
<lb ed="X" n="0893a08"/><lb ed="R091" n="0729a17"/>行三昧。圭山云。生若妄想散亂。臨終那得定心。三
<lb ed="X" n="0893a09"/><lb ed="R091" n="0729a18"/>力配之。此卽自<anchor xml:id="nkr_note_add_0893a0901" n="0893a0901"/><anchor xml:id="beg0893a0901" n="0893a0901"/>己<anchor xml:id="end0893a0901"/>念力。本有佛性力。聖衆。卽佛攝
<lb ed="X" n="0893a10"/><lb ed="R091" n="0729b01"/>取力。本有如舟。念如帆楫。佛如順水順風。出生死
<lb ed="X" n="0893a11"/><lb ed="R091" n="0729b02"/>海。到岸必矣。卽往生者。人有善願。佛必從之。憶想
<lb ed="X" n="0893a12"/><lb ed="R091" n="0729b03"/>外境念佛。則生淨化佛土。攝境歸心念佛。則生劣
<lb ed="X" n="0893a13"/><lb ed="R091" n="0729b04"/>報佛土。心境互融念佛。則生勝報佛土。心境雙絕
<lb ed="X" n="0893a14"/><lb ed="R091" n="0729b05"/>念佛。卽生法性佛土。圓通無盡念佛。卽生法界佛
<lb ed="X" n="0893a15"/><lb ed="R091" n="0729b06"/>土。華嚴云。以佛爲境界。專念而不息。此人得見佛。
<lb ed="X" n="0893a16"/><lb ed="R091" n="0729b07"/>其數與心等。則三輩九品。感應不忒者也。</p><p xml:id="pX22p0893a1617" cb:place="inline">△四結
<lb ed="X" n="0893a17"/><lb ed="R091" n="0729b08"/>益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893a18"/><lb ed="R091" n="0729b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893a1801">舍利弗。我見是利。故說此言。若有衆生。聞是說者。應
<lb ed="X" n="0893a19"/><lb ed="R091" n="0729b10"/>當發願。生彼國土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893a20"/><lb ed="R091" n="0729b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893a2001">利者。命終佛接得生益也。言者。七日一心持名語
<lb ed="X" n="0893a21"/><lb ed="R091" n="0729b12"/>也。見則親身所覩。說則親口所宣。聞願者。上聞依
<lb ed="X" n="0893a22"/><lb ed="R091" n="0729b13"/>正功德莊嚴之說令起願樂。此聞持名佛接往生
<lb ed="X" n="0893a23"/><lb ed="R091" n="0729b14"/>之說而勸願也。聞攝思修。願該信行。具斯六門。始
<lb ed="X" n="0893a24"/><lb ed="R091" n="0729b15"/>成淨業。故再勸發。</p><p xml:id="pX22p0893a2408" cb:place="inline">詳明法利。因果各十。因十益者。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893b" n="0893b"/>
<lb ed="X" n="0893b01"/><lb ed="R091" n="0729b16"/>謂一名萬德。六時易修。七日得成。一生了辦。衆罪
<lb ed="X" n="0893b02"/><lb ed="R091" n="0729b17"/>銷滅。諸魔遠離。增長善根。橫截生死。佛性開顯。願
<lb ed="X" n="0893b03"/><lb ed="R091" n="0729b18"/>光攝受也。果十益者。謂三聖來迎。九品生去。蓮胎
<lb ed="X" n="0893b04"/><lb ed="R091" n="0730a01"/>托化。永得不退。國土淨嚴。聖賢伴侶。樹林說法。壽
<lb ed="X" n="0893b05"/><lb ed="R091" n="0730a02"/>命無量。親蒙佛記。神力度生也。</p><p xml:id="pX22p0893b0513" cb:place="inline">△三引六佛令契
<lb ed="X" n="0893b06"/><lb ed="R091" n="0730a03"/>理分二。一明佛同讚二。先本佛讚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893b07"/><lb ed="R091" n="0730a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893b0701">舍利弗。如我今者。讚歎阿彌陀佛。不可思議功德之
<lb ed="X" n="0893b08"/><lb ed="R091" n="0730a05"/>利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893b09"/><lb ed="R091" n="0730a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893b0901">我者。揀餘聖賢。今者。揀異過未。讚歎。揀非誡勸。不
<lb ed="X" n="0893b10"/><lb ed="R091" n="0730a07"/>思。揀有邊量。功德。揀事相福。利者。揀世間益。</p><p xml:id="pX22p0893b1018" cb:place="inline">稱美
<lb ed="X" n="0893b11"/><lb ed="R091" n="0730a08"/>曰讚。感譽曰歎。覺他曰功。自覺曰德。開有十二德
<lb ed="X" n="0893b12"/><lb ed="R091" n="0730a09"/>利。謂依。正。名。身。光。壽。主。伴。願。行。因。果也。如上經說。</p>
<lb ed="X" n="0893b13"/><lb ed="R091" n="0730a10"/><p xml:id="pX22p0893b1301">△次他佛讚六。一東方三。先列名顯廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893b14"/><lb ed="R091" n="0730a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893b1401">東方亦有阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g>佛。須彌相佛。大須彌佛。須彌光佛。
<lb ed="X" n="0893b15"/><lb ed="R091" n="0730a12"/>妙音佛。如是等。恒河沙數諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893b16"/><lb ed="R091" n="0730a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893b1601">東。動也。東爲萌動之首。萬物皆生長焉。春。歲。甲乙。
<lb ed="X" n="0893b17"/><lb ed="R091" n="0730a14"/>木。角。仁。元。震之始生者。</p><p xml:id="pX22p0893b1710" cb:place="inline">不唯中央釋尊一讚曰亦。
<lb ed="X" n="0893b18"/><lb ed="R091" n="0730a15"/>阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g>。此云不動。法身不動故。又冥眞體於萬化
<lb ed="X" n="0893b19"/><lb ed="R091" n="0730a16"/>域故。如如身佛也。須彌。此云妙高。四寶所成曰妙。
<lb ed="X" n="0893b20"/><lb ed="R091" n="0730a17"/>逈出十山曰高。涅槃四德。高超十界。故名曰相。功
<lb ed="X" n="0893b21"/><lb ed="R091" n="0730a18"/>德身佛也。相好光<anchor xml:id="nkr_note_add_0893b2101" n="0893b2101"/><anchor xml:id="beg0893b2101" n="0893b2101"/>明<anchor xml:id="end0893b2101"/>。莫不超勝。稱之爲大。應化身
<lb ed="X" n="0893b22"/><lb ed="R091" n="0730b01"/>佛也。因轉八識。果成四智。立名曰光。智慧身佛也。</p>
<lb ed="X" n="0893b23"/><lb ed="R091" n="0730b02"/><p xml:id="pX22p0893b2301">一音說法。隨類得解。稱爲妙音。上四約身。此約口
<lb ed="X" n="0893b24"/><lb ed="R091" n="0730b03"/>業。</p><p xml:id="pX22p0893b2402" cb:place="inline">如是。結指也。等數。例餘也。因證恒沙性德。故感
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893c" n="0893c"/>
<lb ed="X" n="0893c01"/><lb ed="R091" n="0730b04"/>沙數諸佛。</p><p xml:id="pX22p0893c0105" cb:place="inline">△次現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893c02"/><lb ed="R091" n="0730b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893c0201">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893c03"/><lb ed="R091" n="0730b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893c0301">橫該十方曰廣。竪徹三際曰長。徧三千者。楞嚴。凡
<lb ed="X" n="0893c04"/><lb ed="R091" n="0730b07"/>夫衆生舌根。尙具一千二百功德。華嚴。十行菩薩。
<lb ed="X" n="0893c05"/><lb ed="R091" n="0730b08"/>成就十無盡藏。其說法時。以廣長舌。出妙音聲。充
<lb ed="X" n="0893c06"/><lb ed="R091" n="0730b09"/>滿十方一切世界。況果位佛耶。證小。則覆面門髮
<lb ed="X" n="0893c07"/><lb ed="R091" n="0730b10"/>際。證大。則覆大千世界。如法華出廣長舌。上至梵
<lb ed="X" n="0893c08"/><lb ed="R091" n="0730b11"/>世。滿百千歲。還攝舌相。表以離世間十種舌。超三
<lb ed="X" n="0893c09"/><lb ed="R091" n="0730b12"/>乘七趣性相因果。宣揚世出世間上上法也。</p><p xml:id="pX22p0893c0918" cb:place="inline">△後
<lb ed="X" n="0893c10"/><lb ed="R091" n="0730b13"/>發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893c11"/><lb ed="R091" n="0730b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893c1101">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<lb ed="X" n="0893c12"/><lb ed="R091" n="0730b15"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0893c13"/><lb ed="R091" n="0730b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893c1301">誠。卽不誑不異。實。卽眞實如語。衆生。東方諸國九
<lb ed="X" n="0893c14"/><lb ed="R091" n="0730b17"/>界聽經衆也。諦聽不疑曰信。稱讚。謂釋尊內褒外
<lb ed="X" n="0893c15"/><lb ed="R091" n="0730b18"/>揚。功德。謂彌陀功勳德業。護念。謂諸佛身護心念。
<lb ed="X" n="0893c16"/><lb ed="R091" n="0731a01"/>一切。有三意。一局指東方。二通兼六方。三廣盡十
<lb ed="X" n="0893c17"/><lb ed="R091" n="0731a02"/>方三世也。問明頌云。十方諸如來。同共一法身。一
<lb ed="X" n="0893c18"/><lb ed="R091" n="0731a03"/>心一智慧。力無畏亦然。此心此理旣同。故佛佛自
<lb ed="X" n="0893c19"/><lb ed="R091" n="0731a04"/>讚也。經者。作衆生經界之路。爲釋尊經理之本。乃
<lb ed="X" n="0893c20"/><lb ed="R091" n="0731a05"/>彌陀經常之法。是諸佛經綸之道。維摩稱小不思
<lb ed="X" n="0893c21"/><lb ed="R091" n="0731a06"/>議。淨名解脫。止菩薩故。華嚴稱大不思議。遮那解
<lb ed="X" n="0893c22"/><lb ed="R091" n="0731a07"/>脫。妙覺佛故。今經亦爾。同佛果故。念佛衆生。見佛
<lb ed="X" n="0893c23"/><lb ed="R091" n="0731a08"/>心故。卽凡成佛。信該果海。如是圓頓大敎。豈可思
<lb ed="X" n="0893c24"/><lb ed="R091" n="0731a09"/>議也耶。</p><p xml:id="pX22p0893c2404" cb:place="inline">△二南方三。一列名顯廣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894a" n="0894a"/>
<lb ed="X" n="0894a01"/><lb ed="R091" n="0731a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a0101">舍利弗。南方世界。有日月燈佛。名聞光佛。大<g ref="#CB08504">𦦨</g>肩佛。
<lb ed="X" n="0894a02"/><lb ed="R091" n="0731a11"/>須彌燈佛。無量精進佛。如是等。恒河沙數諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a03"/><lb ed="R091" n="0731a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a0301">南。明也。南是麗明之所。聖人嚮明而治天下也。夏。
<lb ed="X" n="0894a04"/><lb ed="R091" n="0731a13"/>熒。丙丁。火。徵。禮。亨。離之次住者。</p><p xml:id="pX22p0894a0413" cb:place="inline">日月燈者。日照晝。
<lb ed="X" n="0894a05"/><lb ed="R091" n="0731a14"/>破見思暗。一切智也。月照夜。淸塵沙惑。道種智也。
<lb ed="X" n="0894a06"/><lb ed="R091" n="0731a15"/>燈照日月之所不及。通乎晝夜。破諸無明。一切種
<lb ed="X" n="0894a07"/><lb ed="R091" n="0731a16"/>智也。名聞光者。大智慧光明。徧照法界。故得名稱
<lb ed="X" n="0894a08"/><lb ed="R091" n="0731a17"/>遠聞。上佛自覺智。此佛覺他智也。</p><p xml:id="pX22p0894a0814" cb:place="inline">大<g ref="#CB08504">𦦨</g>肩者。權智
<lb ed="X" n="0894a09"/><lb ed="R091" n="0731a18"/>照事。實智照理。荷擔一切佛法。兩肩發<g ref="#CB08504">𦦨</g>也。</p><p xml:id="pX22p0894a0918" cb:place="inline">須彌
<lb ed="X" n="0894a10"/><lb ed="R091" n="0731b01"/>燈者。開則四法界智。燈燈無盡。合則一眞無障礙
<lb ed="X" n="0894a11"/><lb ed="R091" n="0731b02"/>法界智。一道燈光。輝天鑑地也。</p><p xml:id="pX22p0894a1113" cb:place="inline">無量精進者。三心
<lb ed="X" n="0894a12"/><lb ed="R091" n="0731b03"/>四願。六度萬行。咸常精進不懈息也。</p><p xml:id="pX22p0894a1215" cb:place="inline">如是下。上列
<lb ed="X" n="0894a13"/><lb ed="R091" n="0731b04"/>名。此顯廣也。</p><p xml:id="pX22p0894a1306" cb:place="inline">△二現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a14"/><lb ed="R091" n="0731b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a1401">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a15"/><lb ed="R091" n="0731b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a1501">△三發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a16"/><lb ed="R091" n="0731b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a1601">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<lb ed="X" n="0894a17"/><lb ed="R091" n="0731b08"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a18"/><lb ed="R091" n="0731b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a1801">佛吿衆生。有二說。一轉引。二同時衆生。亦指南方
<lb ed="X" n="0894a19"/><lb ed="R091" n="0731b10"/>本國四衆。所護。一切念佛人也。餘例前。下準知。</p><p xml:id="pX22p0894a1919" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0894a20"/><lb ed="R091" n="0731b11"/>三西方三。一列名顯廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a21"/><lb ed="R091" n="0731b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a2101">舍利弗。西方世界。有無量壽佛。無量相佛。無量幢佛。
<lb ed="X" n="0894a22"/><lb ed="R091" n="0731b13"/>大光佛。大明佛。寶相佛。淨光佛。如是等。恒河沙數諸
<lb ed="X" n="0894a23"/><lb ed="R091" n="0731b14"/>佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894a24"/><lb ed="R091" n="0731b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a2401">西。遷也。西乃改變之先。萬物皆遷落焉。秋。白。庚辛。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894b" n="0894b"/>
<lb ed="X" n="0894b01"/><lb ed="R091" n="0731b16"/>金。商。義。利。兌之漸異者。</p><p xml:id="pX22p0894b0110" cb:place="inline">無量壽。同本佛名。如釋尊
<lb ed="X" n="0894b02"/><lb ed="R091" n="0731b17"/>師古釋迦。觀音師古觀音。燈明同名有二萬。普明
<lb ed="X" n="0894b03"/><lb ed="R091" n="0731b18"/>同名有五百。雲自在燈王。同名有二千億。詳在萬
<lb ed="X" n="0894b04"/><lb ed="R091" n="0732a01"/>佛名經。幢者。建大法幢。降伏魔外也。壽約法身體
<lb ed="X" n="0894b05"/><lb ed="R091" n="0732a02"/>大。相約報身相大。幢約化身用大。</p><p xml:id="pX22p0894b0514" cb:place="inline">大光。放大悲光
<lb ed="X" n="0894b06"/><lb ed="R091" n="0732a03"/>也。說苦盡無畏。大明。大智慧光明也。一切智無畏。
<lb ed="X" n="0894b07"/><lb ed="R091" n="0732a04"/>寶相。因行嚴成寶光身相也。漏盡無畏。淨光。眞常
<lb ed="X" n="0894b08"/><lb ed="R091" n="0732a05"/>淸淨大願光也。說障道無畏。</p><p xml:id="pX22p0894b0812" cb:place="inline">△二現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b09"/><lb ed="R091" n="0732a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b0901">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b10"/><lb ed="R091" n="0732a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1001">△三發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b11"/><lb ed="R091" n="0732a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b1101">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<lb ed="X" n="0894b12"/><lb ed="R091" n="0732a09"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b13"/><lb ed="R091" n="0732a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1301">△四北方三。一列名顯廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b14"/><lb ed="R091" n="0732a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b1401">舍利弗。北方世界。有<g ref="#CB08504">𦦨</g>肩佛。最勝音佛。難沮佛。日生
<lb ed="X" n="0894b15"/><lb ed="R091" n="0732a12"/>佛。網明佛。如是等。恒河沙數諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b16"/><lb ed="R091" n="0732a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1601">北。伏也。北實收伏之處。愚民背暗而歸伏明君也。
<lb ed="X" n="0894b17"/><lb ed="R091" n="0732a14"/>冬。辰。壬癸。水。羽。智。貞。坎之終滅者。</p><p xml:id="pX22p0894b1714" cb:place="inline"><g ref="#CB08504">𦦨</g>肩者。左慈同
<lb ed="X" n="0894b18"/><lb ed="R091" n="0732a15"/>諸佛。右悲合衆生也。勝音者。上弘一乘。超出三界
<lb ed="X" n="0894b19"/><lb ed="R091" n="0732a16"/>聖道也。難沮者。下度八難。不爲四惡沮溺也。日生
<lb ed="X" n="0894b20"/><lb ed="R091" n="0732a17"/>者。日出三照。破三障黑。令生捨也。網明者。身住<g ref="#CB08504">𦦨</g>
<lb ed="X" n="0894b21"/><lb ed="R091" n="0732a18"/>網。開七趣暗。令生喜也。</p><p xml:id="pX22p0894b2110" cb:place="inline">△二現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b22"/><lb ed="R091" n="0732b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b2201">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b23"/><lb ed="R091" n="0732b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b2301">△三發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894b24"/><lb ed="R091" n="0732b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b2401">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894c" n="0894c"/>
<lb ed="X" n="0894c01"/><lb ed="R091" n="0732b04"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c02"/><lb ed="R091" n="0732b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c0201">△五下方三。初列名顯廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c03"/><lb ed="R091" n="0732b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c0301">舍利弗。下方世界。有師子佛。名聞佛。名光佛。達磨佛。
<lb ed="X" n="0894c04"/><lb ed="R091" n="0732b07"/>法幢佛。持法佛。如是等。恒河沙數諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c05"/><lb ed="R091" n="0732b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c0501">下。降而卑也。下爲低隱之地。萬物皆當謙讓而知
<lb ed="X" n="0894c06"/><lb ed="R091" n="0732b09"/>止焉。屆乎秋冬。巳。土。鎭宮。乾。信。中之下底。乾艮之
<lb ed="X" n="0894c07"/><lb ed="R091" n="0732b10"/>退後者。</p><p xml:id="pX22p0894c0704" cb:place="inline">師子者。降伏四魔。離五怖故。</p><p xml:id="pX22p0894c0715" cb:place="inline">名聞者。名稱
<lb ed="X" n="0894c08"/><lb ed="R091" n="0732b11"/>遠聞十方諸佛也。名光者。名德光揚九界衆生也。</p>
<lb ed="X" n="0894c09"/><lb ed="R091" n="0732b12"/><p xml:id="pX22p0894c0901">達磨。此云法。軌持義。兼二利也。法幢者。軌生物解
<lb ed="X" n="0894c10"/><lb ed="R091" n="0732b13"/>義。利他也。持法者。持自法性義。自利也。達卽中道
<lb ed="X" n="0894c11"/><lb ed="R091" n="0732b14"/>諦。無障礙法界。幢卽俗諦。有爲事法界。持卽眞諦。
<lb ed="X" n="0894c12"/><lb ed="R091" n="0732b15"/>無爲理法界。</p><p xml:id="pX22p0894c1206" cb:place="inline">△二現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c13"/><lb ed="R091" n="0732b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1301">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c14"/><lb ed="R091" n="0732b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c1401">△三發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c15"/><lb ed="R091" n="0732b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1501">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<lb ed="X" n="0894c16"/><lb ed="R091" n="0733a01"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c17"/><lb ed="R091" n="0733a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c1701">△六上方三。一列名顯廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c18"/><lb ed="R091" n="0733a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1801">舍利弗。上方世界。有梵音佛。宿王佛。香上佛。香光佛。
<lb ed="X" n="0894c19"/><lb ed="R091" n="0733a04"/>大燄肩佛。雜色寶華嚴身佛。娑羅樹王佛。寶華德佛。
<lb ed="X" n="0894c20"/><lb ed="R091" n="0733a05"/>見一切義佛。如<name role="" type="person">須彌山</name>佛。如是等。恒河沙數諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0894c21"/><lb ed="R091" n="0733a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c2101">上。升而尊也。上是高顯之天。萬物皆當崇重而行
<lb ed="X" n="0894c22"/><lb ed="R091" n="0733a07"/>道焉。間乎春夏。戊。土。鎭宮。乾。信。中之上頂。巽坤之
<lb ed="X" n="0894c23"/><lb ed="R091" n="0733a08"/>進前者。</p><p xml:id="pX22p0894c2304" cb:place="inline">梵音者。聲有八轉。謂體業具爲從屬於呼。
<lb ed="X" n="0894c24"/><lb ed="R091" n="0733a09"/>各具八德。謂調和。柔輭。諦了。易解。無錯。無雌。廣大。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895a" n="0895a"/>
<lb ed="X" n="0895a01"/><lb ed="R091" n="0733a10"/>深遠。共成六十四種。梵音深妙。令人樂聞也。宿王
<lb ed="X" n="0895a02"/><lb ed="R091" n="0733a11"/>者。月爲星宿中王。北辰爲衆星拱。佛在同異類中。
<lb ed="X" n="0895a03"/><lb ed="R091" n="0733a12"/>功德莫不尊勝故。</p><p xml:id="pX22p0895a0308" cb:place="inline">香上。定香。福足也。香光。慧香。智
<lb ed="X" n="0895a04"/><lb ed="R091" n="0733a13"/>足也。<g ref="#CB08504">𦦨</g>肩。先覺後覺也。</p><p xml:id="pX22p0895a0410" cb:place="inline">雜華嚴身者。萬行因華。嚴
<lb ed="X" n="0895a05"/><lb ed="R091" n="0733a14"/>佛果身也。卽方便菩提娑羅。此云堅固。亦云最勝。
<lb ed="X" n="0895a06"/><lb ed="R091" n="0733a15"/>涅槃三德。獨爲尊故。卽眞性菩提。寶華德者。無量
<lb ed="X" n="0895a07"/><lb ed="R091" n="0733a16"/>知見智慧德相。如珍寶花。卽實智菩提。</p><p xml:id="pX22p0895a0716" cb:place="inline">見一切義
<lb ed="X" n="0895a08"/><lb ed="R091" n="0733a17"/>者。一切法中實相之義。無不知見究竟也。卽證勝
<lb ed="X" n="0895a09"/><lb ed="R091" n="0733a18"/>義諦。智德。與衆生同得菩提也。如<name role="" type="person">須彌山</name>者。佛身
<lb ed="X" n="0895a10"/><lb ed="R091" n="0733b01"/>長大。高出十界。如須彌之山王也。卽了世俗諦。斷
<lb ed="X" n="0895a11"/><lb ed="R091" n="0733b02"/>德。與衆生同斷無明也。</p><p xml:id="pX22p0895a1110" cb:place="inline">△二現相表眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a12"/><lb ed="R091" n="0733b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1201">各於其國。出廣長舌相。徧覆三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a13"/><lb ed="R091" n="0733b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a1301">△三發言勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a14"/><lb ed="R091" n="0733b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1401">說誠實言。汝等衆生。當信是稱讚不可思議功德。一
<lb ed="X" n="0895a15"/><lb ed="R091" n="0733b06"/>切諸佛所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a16"/><lb ed="R091" n="0733b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a1601">所以六方交讚者。法藏願云。我作佛時。名聞十方
<lb ed="X" n="0895a17"/><lb ed="R091" n="0733b08"/>無數界佛。各於衆中。稱我功德及國土等。</p><p xml:id="pX22p0895a1717" cb:place="inline">△二釋
<lb ed="X" n="0895a18"/><lb ed="R091" n="0733b09"/>經顯益二。一徵名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a19"/><lb ed="R091" n="0733b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1901">舍利弗。於汝意云何。何故名爲一切諸佛。所護念經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a20"/><lb ed="R091" n="0733b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a2001">不問不思議者。本佛讚中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895a2001" n="0895a2001"/><anchor xml:id="beg0895a2001" n="0895a2001"/>已<anchor xml:id="end0895a2001"/>釋通故。單指彌陀依
<lb ed="X" n="0895a21"/><lb ed="R091" n="0733b12"/>正功德利故。</p><p xml:id="pX22p0895a2106" cb:place="inline">獨問佛護念者。前不說故。通明諸佛
<lb ed="X" n="0895a22"/><lb ed="R091" n="0733b13"/>功德。及衆生法益故。</p><p xml:id="pX22p0895a2209" cb:place="inline">△二釋益二。先三慧益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a23"/><lb ed="R091" n="0733b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a2301">舍利弗。若有善男子。善女人。聞是經受持者。及聞諸
<lb ed="X" n="0895a24"/><lb ed="R091" n="0733b15"/>佛名者。</p><p xml:id="pX22p0895a2404" cb:place="inline">是諸善男子。善女人。皆爲一切諸佛之所護
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895b" n="0895b"/>
<lb ed="X" n="0895b01"/><lb ed="R091" n="0733b16"/>念。皆得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895b02"/><lb ed="R091" n="0733b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895b0201">先牒能聞經名。善男女。前後較之。前佛性善。屬昔。
<lb ed="X" n="0895b03"/><lb ed="R091" n="0733b18"/>理。正。因。是一佛。名。淺少。善。根。乃初心者。此兼今。行。
<lb ed="X" n="0895b04"/><lb ed="R091" n="0734a01"/>了。緣。幷六佛。經。深多。福。德。乃後心者。經詮依正願
<lb ed="X" n="0895b05"/><lb ed="R091" n="0734a02"/>行。名謂六方佛號。聞卽聞慧。受卽思慧。持卽修慧。</p>
<lb ed="X" n="0895b06"/><lb ed="R091" n="0734a03"/><p xml:id="pX22p0895b0601">是諸下。次顯所獲法益。護念者。起信論六緣。一差
<lb ed="X" n="0895b07"/><lb ed="R091" n="0734a04"/>別緣。護也。二平等緣。念也。前緣又二。一近緣。念也。
<lb ed="X" n="0895b08"/><lb ed="R091" n="0734a05"/>速度脫故。二遠緣。護也。久後度故。近遠緣復有二。
<lb ed="X" n="0895b09"/><lb ed="R091" n="0734a06"/>一增長行緣。護也。二受以道緣。念也。阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0895b10"/><lb ed="R091" n="0734a07"/>藐三菩提者。此云無上正等正覺。究竟佛果也。菩
<lb ed="X" n="0895b11"/><lb ed="R091" n="0734a08"/>提。翻三途不覺。人天乘也。三。翻三界凡夫不正。聲
<lb ed="X" n="0895b12"/><lb ed="R091" n="0734a09"/>聞辟支二乘聖也。連前從有入空。觀眞諦。破見思。
<lb ed="X" n="0895b13"/><lb ed="R091" n="0734a10"/>一切智也。藐。翻小乘自利不等。大乘始分敎人。三
<lb ed="X" n="0895b14"/><lb ed="R091" n="0734a11"/>翻權敎三乘度他未妙。大乘終實敎人。合二從空
<lb ed="X" n="0895b15"/><lb ed="R091" n="0734a12"/>出假。觀俗諦。破塵沙。道種智也。耨多羅。翻漸敎性
<lb ed="X" n="0895b16"/><lb ed="R091" n="0734a13"/>未至上。一乘頓敎人也。阿。翻偏敎法界心性未極
<lb ed="X" n="0895b17"/><lb ed="R091" n="0734a14"/>無上。一乘圓敎佛也。兼上空有圓融。觀中道第一
<lb ed="X" n="0895b18"/><lb ed="R091" n="0734a15"/>義諦。破無明。一切種智也。不退轉者。法藏願云。聞
<lb ed="X" n="0895b19"/><lb ed="R091" n="0734a16"/>我名<anchor xml:id="nkr_note_add_0895b1901" n="0895b1901"/><anchor xml:id="beg0895b1901" n="0895b1901"/>已<anchor xml:id="end0895b1901"/>。菩提有退轉者。不取正覺。況聞諸佛名。受
<lb ed="X" n="0895b20"/><lb ed="R091" n="0734a17"/>持是經乎。望前阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>致。前屬<anchor xml:id="nkr_note_add_0895b2001" n="0895b2001"/><anchor xml:id="beg0895b2001" n="0895b2001"/>已<anchor xml:id="end0895b2001"/>生去後。此屬現
<lb ed="X" n="0895b21"/><lb ed="R091" n="0734a18"/>在未生。</p><p xml:id="pX22p0895b2104" cb:place="inline">又通明經名。各有三慧。六因益也。各有顯
<lb ed="X" n="0895b22"/><lb ed="R091" n="0734b01"/>護。密念。不退。正覺。八果益也。</p><p xml:id="pX22p0895b2212" cb:place="inline">△次三資益二。初顯
<lb ed="X" n="0895b23"/><lb ed="R091" n="0734b02"/>益三一。信受益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895b24"/><lb ed="R091" n="0734b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895b2401">是故舍利弗。汝等皆當信受我語。及諸佛所說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895c" n="0895c"/>
<lb ed="X" n="0895c01"/><lb ed="R091" n="0734b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c0101">是故者。結前。躡上聞經聞名。各得護念正覺益也。
<lb ed="X" n="0895c02"/><lb ed="R091" n="0734b05"/>皆當者。起後。無疑曰信。領納曰受。決宜曰當。又攝
<lb ed="X" n="0895c03"/><lb ed="R091" n="0734b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0301" n="0895c0301"/><anchor xml:id="beg0895c0301" n="0895c0301"/>已<anchor xml:id="end0895c0301"/>今意。我語。指我佛所說一彌陀經。諸佛。指六佛
<lb ed="X" n="0895c04"/><lb ed="R091" n="0734b07"/>讚勸護念得果。信例聞願。益可知矣。獲益深厚。再
<lb ed="X" n="0895c05"/><lb ed="R091" n="0734b08"/>三爲勸。</p><p xml:id="pX22p0895c0504" cb:place="inline">△二願樂益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895c06"/><lb ed="R091" n="0734b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c0601">舍利弗。若有人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0601" n="0895c0601"/><anchor xml:id="beg0895c0601" n="0895c0601"/>已<anchor xml:id="end0895c0601"/>發願。今發願。當發願。欲生阿彌陀
<lb ed="X" n="0895c07"/><lb ed="R091" n="0734b10"/>佛國者。</p><p xml:id="pX22p0895c0704" cb:place="inline">是諸人等。皆得不退轉於阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0895c08"/><lb ed="R091" n="0734b11"/>菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895c09"/><lb ed="R091" n="0734b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c0901">先。願生。期望希求曰願。好樂渴慕曰欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0901" n="0895c0901"/><anchor xml:id="beg0895c0901" n="0895c0901"/>已<anchor xml:id="end0895c0901"/>今當者。
<lb ed="X" n="0895c10"/><lb ed="R091" n="0734b13"/>過現未三際時也。表三發心。開三因。成三覺佛。又
<lb ed="X" n="0895c11"/><lb ed="R091" n="0734b14"/>信行願。應時時發。不可須臾離也。</p><p xml:id="pX22p0895c1114" cb:place="inline">是諸下。次得果
<lb ed="X" n="0895c12"/><lb ed="R091" n="0734b15"/>不退菩提。對上揀之。上乃敎道。初之七地。此則證
<lb ed="X" n="0895c13"/><lb ed="R091" n="0734b16"/>道。八之十地也。</p><p xml:id="pX22p0895c1307" cb:place="inline">△三行成益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895c14"/><lb ed="R091" n="0734b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c1401">於彼國土。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1401" n="0895c1401"/><anchor xml:id="beg0895c1401" n="0895c1401"/>已<anchor xml:id="end0895c1401"/>生。若今生。若當生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895c15"/><lb ed="R091" n="0734b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c1501">願後行滿。無一不生者。果徹因該。云<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1501" n="0895c1501"/><anchor xml:id="beg0895c1501" n="0895c1501"/>已<anchor xml:id="end0895c1501"/>今當。表斷
<lb ed="X" n="0895c16"/><lb ed="R091" n="0735a01"/>三障道。而生三佛土。法報化。苦惑業。如次配知。以
<lb ed="X" n="0895c17"/><lb ed="R091" n="0735a02"/>事證釋。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1701" n="0895c1701"/><anchor xml:id="beg0895c1701" n="0895c1701"/>已<anchor xml:id="end0895c1701"/>願生。如迦葉佛。普賢文殊。德雲比丘。解
<lb ed="X" n="0895c18"/><lb ed="R091" n="0735a03"/>脫長者。今願生。如藥師佛。此界他方十四佛刹菩
<lb ed="X" n="0895c19"/><lb ed="R091" n="0735a04"/>薩。舍利阿難比丘。韋提希夫人。當願生。如彌勒佛。
<lb ed="X" n="0895c20"/><lb ed="R091" n="0735a05"/>龍樹<name role="" type="person">馬鳴</name>菩薩。北竺祈婆伽比丘。滅後人天。詳諸
<lb ed="X" n="0895c21"/><lb ed="R091" n="0735a06"/>經論。</p><p xml:id="pX22p0895c2103" cb:place="inline">統上結之。我語。諸說。各三資糧。六因益。各有
<lb ed="X" n="0895c22"/><lb ed="R091" n="0735a07"/>不退。成覺。見佛。往生。八果益也。細思之。</p><p xml:id="pX22p0895c2216" cb:place="inline">△次結勸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895c23"/><lb ed="R091" n="0735a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c2301">是故舍利弗。諸善男子。善女人。若有信者。應當發願
<lb ed="X" n="0895c24"/><lb ed="R091" n="0735a09"/>生彼國土。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896a" n="0896a"/>
<lb ed="X" n="0896a01"/><lb ed="R091" n="0735a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896a0101">是故二字。結上信佛發願得果生方益也。諸善男
<lb ed="X" n="0896a02"/><lb ed="R091" n="0735a11"/>等。起下勸誡信願行也。與上少異。上則信佛說。願
<lb ed="X" n="0896a03"/><lb ed="R091" n="0735a12"/>生方。現得菩提。行念佛。當得往生。此則信彌陀。當
<lb ed="X" n="0896a04"/><lb ed="R091" n="0735a13"/>見佛。願往生。當生方。行持名。當成佛。又上引說言
<lb ed="X" n="0896a05"/><lb ed="R091" n="0735a14"/>敎以勸。此屬全體親證爲勸。又總前結顯之。初聞
<lb ed="X" n="0896a06"/><lb ed="R091" n="0735a15"/>依正功德以勸願。二聞持名佛現以勸願。三聞經
<lb ed="X" n="0896a07"/><lb ed="R091" n="0735a16"/>名佛護不退以勸信。四聞信敎成覺得生以勸願。
<lb ed="X" n="0896a08"/><lb ed="R091" n="0735a17"/>勸勸倍切。願願轉深。則知信願行。眞因也。生佛國。
<lb ed="X" n="0896a09"/><lb ed="R091" n="0735a18"/>實果也。位非三不退。<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a0901" n="0896a0901"/><anchor xml:id="beg0896a0901" n="0896a0901"/>已<anchor xml:id="end0896a0901"/>一生補處矣。望前男女。前
<lb ed="X" n="0896a10"/><lb ed="R091" n="0735b01"/>雖十勝。加今十二因十六果。後後豈不勝前前哉。
<lb ed="X" n="0896a11"/><lb ed="R091" n="0735b02"/>稱曰諸善。有何譽焉。</p><p xml:id="pX22p0896a1109" cb:place="inline">△四彰三難令證果分。諸佛
<lb ed="X" n="0896a12"/><lb ed="R091" n="0735b03"/>三難者。一出廣長舌。二說誠實言。三勸衆生信。內
<lb ed="X" n="0896a13"/><lb ed="R091" n="0735b04"/>又三難。一釋尊稱讚。二彌陀功德。三諸佛護念。釋
<lb ed="X" n="0896a14"/><lb ed="R091" n="0735b05"/>尊三難者。一行難行事。二得難得果。三說難信法。
<lb ed="X" n="0896a15"/><lb ed="R091" n="0735b06"/>內亦三難。一彌陀勝德。二六佛讚護。三稱名成佛。
<lb ed="X" n="0896a16"/><lb ed="R091" n="0735b07"/>於中三。初<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a1601" n="0896a1601"/><anchor xml:id="beg0896a1601" n="0896a1601"/>己<anchor xml:id="end0896a1601"/>讚諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896a17"/><lb ed="R091" n="0735b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896a1701">舍利弗。如我今者。稱讚諸佛。不可思議功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896a18"/><lb ed="R091" n="0735b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896a1801">稱有三。引證六方勸信。一讚也。顯聞諸佛不退。二
<lb ed="X" n="0896a19"/><lb ed="R091" n="0735b10"/>讚也。勸衆信六佛說。三讚也。</p><p xml:id="pX22p0896a1912" cb:place="inline">六佛德不思者。總則
<lb ed="X" n="0896a20"/><lb ed="R091" n="0735b11"/>互揚西方淨土念佛法門。別開有十。謂同聲一國。
<lb ed="X" n="0896a21"/><lb ed="R091" n="0735b12"/>同出一舌。同一廣長。同一徧覆。同一實言。同吿一
<lb ed="X" n="0896a22"/><lb ed="R091" n="0735b13"/>衆。同一勸信。同一共讚。同一名德。同一護念也。</p><p xml:id="pX22p0896a2219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0896a23"/><lb ed="R091" n="0735b14"/>二諸佛讚<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a2301" n="0896a2301"/><anchor xml:id="beg0896a2301" n="0896a2301"/>己<anchor xml:id="end0896a2301"/>二。先標擧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896a24"/><lb ed="R091" n="0735b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896a2401">彼諸佛等。亦稱讚我。不可思議功德。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896b" n="0896b"/>
<lb ed="X" n="0896b01"/><lb ed="R091" n="0735b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896b0101">諸佛。六方佛也。等者。四維三世佛也。稱亦三。吿衆
<lb ed="X" n="0896b02"/><lb ed="R091" n="0735b17"/>釋佛說經。一讚也。勸衆信聞是經。二讚也。護念是
<lb ed="X" n="0896b03"/><lb ed="R091" n="0735b18"/>持經人。三讚也。</p><p xml:id="pX22p0896b0307" cb:place="inline">我佛德不思者。總則讚歎樂土嚴
<lb ed="X" n="0896b04"/><lb ed="R091" n="0736a01"/>淨。持名念佛法益。別開亦十。謂行難事。住娑婆。出
<lb ed="X" n="0896b05"/><lb ed="R091" n="0736a02"/>五濁。得菩提。爲衆生。說經法。敎念佛。示持名。讚六
<lb ed="X" n="0896b06"/><lb ed="R091" n="0736a03"/>方。勸信聞也。</p><p xml:id="pX22p0896b0606" cb:place="inline">△次詳陳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896b07"/><lb ed="R091" n="0736a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896b0701">而作是言。釋迦牟尼佛。能爲甚難希有之事。</p><p xml:id="pX22p0896b0718" cb:place="inline">能於娑
<lb ed="X" n="0896b08"/><lb ed="R091" n="0736a05"/>婆國土。五濁惡世。劫濁。見濁。煩惱濁。衆生濁。命濁中。
<lb ed="X" n="0896b09"/><lb ed="R091" n="0736a06"/>得阿耨多羅。三藐三菩提。</p><p xml:id="pX22p0896b0911" cb:place="inline">爲諸衆生。說是一切世間
<lb ed="X" n="0896b10"/><lb ed="R091" n="0736a07"/>難信之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896b11"/><lb ed="R091" n="0736a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896b1101">初句能讚。六佛作讚言也。</p><p xml:id="pX22p0896b1111" cb:place="inline">釋下所讚二。先擧難得
<lb ed="X" n="0896b12"/><lb ed="R091" n="0736a09"/>之人。釋迦。此云能仁。大悲利物。姓也。牟尼。此云寂
<lb ed="X" n="0896b13"/><lb ed="R091" n="0736a10"/>默。大智冥理。名也。</p><p xml:id="pX22p0896b1308" cb:place="inline">次讚難能之事。力任曰能。作辦
<lb ed="X" n="0896b14"/><lb ed="R091" n="0736a11"/>曰爲。自覺曰希有。覺他曰甚難。功德曰事業。第一
<lb ed="X" n="0896b15"/><lb ed="R091" n="0736a12"/>行事難也。</p><p xml:id="pX22p0896b1505" cb:place="inline">娑婆。此云堪忍。土之苦者。五濁。世之惡
<lb ed="X" n="0896b16"/><lb ed="R091" n="0736a13"/>者。五事穢染。名爲五濁。惡業招感。名爲惡世。揀彼
<lb ed="X" n="0896b17"/><lb ed="R091" n="0736a14"/>安養樂土。五淸善世也。梵語劫波。此云時分。減至
<lb ed="X" n="0896b18"/><lb ed="R091" n="0736a15"/>二萬歲。四濁凑集。名劫濁也。覺明心中。空見不分
<lb ed="X" n="0896b19"/><lb ed="R091" n="0736a16"/>所致。色離四纏。劫濁淸矣。因五利使。諸見熾然。名
<lb ed="X" n="0896b20"/><lb ed="R091" n="0736a17"/>見濁也。心中根大妄成所致。受空我法。見濁淸矣。
<lb ed="X" n="0896b21"/><lb ed="R091" n="0736a18"/>緣五鈍使。障礙塵沙。名煩惱濁。心中性相相織所
<lb ed="X" n="0896b22"/><lb ed="R091" n="0736b01"/>致。想脫塵勞。煩惱濁淸。見慢陰報。惡名穢稱。名衆
<lb ed="X" n="0896b23"/><lb ed="R091" n="0736b02"/>生濁。心中遷留不住所致。行無生滅。衆生濁淸。色
<lb ed="X" n="0896b24"/><lb ed="R091" n="0736b03"/>心連持。催年促壽。名命濁也。心中同異失凖所致。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896c" n="0896c"/>
<lb ed="X" n="0896c01"/><lb ed="R091" n="0736b04"/>識亡一六。命濁淸矣。能五濁世。得三菩提。不亦難
<lb ed="X" n="0896c02"/><lb ed="R091" n="0736b05"/>乎。對前二。屬因修。分證。此屬果位。究竟。自覺斯爲
<lb ed="X" n="0896c03"/><lb ed="R091" n="0736b06"/>第二得道難也。</p><p xml:id="pX22p0896c0307" cb:place="inline">衆生。三乘七趣也。如孩愚。濁世障
<lb ed="X" n="0896c04"/><lb ed="R091" n="0736b07"/>惱。如<g ref="#CB01926">灰</g>土投水則渾。一切。情器覺三世間也。難信。
<lb ed="X" n="0896c05"/><lb ed="R091" n="0736b08"/>念佛法也。如水淸珠。佛如鄕老約長。能衆生中。說
<lb ed="X" n="0896c06"/><lb ed="R091" n="0736b09"/>難信法。覺他功德。不可思議。第三說法難也。前一
<lb ed="X" n="0896c07"/><lb ed="R091" n="0736b10"/>爲總。後二爲別。亦略說耳。</p><p xml:id="pX22p0896c0711" cb:place="inline">廣開爲六。一行希有事。
<lb ed="X" n="0896c08"/><lb ed="R091" n="0736b11"/>二隨衆忍苦。三誓入濁惡。四自立成果。五普爲化
<lb ed="X" n="0896c09"/><lb ed="R091" n="0736b12"/>度。六說難信法。</p><p xml:id="pX22p0896c0907" cb:place="inline">△三總結難事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896c10"/><lb ed="R091" n="0736b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896c1001">舍利弗。當知我於五濁惡世。行此難事。</p><p xml:id="pX22p0896c1016" cb:place="inline">得阿耨多羅
<lb ed="X" n="0896c11"/><lb ed="R091" n="0736b14"/>三藐三菩提。</p><p xml:id="pX22p0896c1106" cb:place="inline">爲一切世間。說此難信之法。是爲甚難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896c12"/><lb ed="R091" n="0736b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896c1201">此躡諸佛讚語以證實也。</p><p xml:id="pX22p0896c1211" cb:place="inline">然亦少別。上諸佛讚。單
<lb ed="X" n="0896c13"/><lb ed="R091" n="0736b16"/>約果位功業。此釋尊述。兼通因位願行。</p><p xml:id="pX22p0896c1316" cb:place="inline">一行難行
<lb ed="X" n="0896c14"/><lb ed="R091" n="0736b17"/>事。因則深心中修度行。果屬自覺。</p><p xml:id="pX22p0896c1414" cb:place="inline">二得難得果。因
<lb ed="X" n="0896c15"/><lb ed="R091" n="0736b18"/>則直心上契佛理。果屬滿覺。</p><p xml:id="pX22p0896c1512" cb:place="inline">三說難信法。因則悲
<lb ed="X" n="0896c16"/><lb ed="R091" n="0737a01"/>心下化生機。果屬覺他。</p><p xml:id="pX22p0896c1610" cb:place="inline">略則三。廣亦六。一出五濁
<lb ed="X" n="0896c17"/><lb ed="R091" n="0737a02"/>難。二行奇事難。三成妙覺難。四度一切難。五說念
<lb ed="X" n="0896c18"/><lb ed="R091" n="0737a03"/>佛難。六揀稱名難。</p><p xml:id="pX22p0896c1808" cb:place="inline">人信念佛法門。固爲難矣。而信
<lb ed="X" n="0896c19"/><lb ed="R091" n="0737a04"/>持名一行三昧。得能往生見佛成果。誠爲難中甚
<lb ed="X" n="0896c20"/><lb ed="R091" n="0737a05"/>難者也。宜依敎修證。</p>
<lb ed="X" n="0896c21"/><lb ed="R091" n="0737a06"/><p xml:id="pX22p0896c2101">△三流通分。流傳弘通此經。普度衆生。盡於未來
<lb ed="X" n="0896c22"/><lb ed="R091" n="0737a07"/>際也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0896c23"/><lb ed="R091" n="0737a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896c2301">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0896c2301" n="0896c2301"/><anchor xml:id="beg0896c2301" n="0896c2301"/>已<anchor xml:id="end0896c2301"/>。舍利弗及諸比丘。一切世間天人阿修
<lb ed="X" n="0896c24"/><lb ed="R091" n="0737a09"/>羅等。</p><p xml:id="pX22p0896c2403" cb:place="inline">聞佛所說。歡喜信受。作禮而去。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897a" n="0897a"/>
<lb ed="X" n="0897a01"/><lb ed="R091" n="0737a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a0101">初句結經圓。</p><p xml:id="pX22p0897a0106" cb:place="inline">舍下。擧聽衆。舍利弗。指當機。諸比丘。
<lb ed="X" n="0897a02"/><lb ed="R091" n="0737a11"/>攝常隨。三乘四衆。咸該於內。天人修羅。三善道也。
<lb ed="X" n="0897a03"/><lb ed="R091" n="0737a12"/>等含八部七難。</p><p xml:id="pX22p0897a0307" cb:place="inline">聞下。顯奉行。聞聞慧。歡。思慧。受。修
<lb ed="X" n="0897a04"/><lb ed="R091" n="0737a13"/>慧。佛則能說人淸淨。說則所轉法淸淨。歡後衆得
<lb ed="X" n="0897a05"/><lb ed="R091" n="0737a14"/>果淸淨。信卽信資糧。受卽願資糧。作卽行資糧。三
<lb ed="X" n="0897a06"/><lb ed="R091" n="0737a15"/>資糧備。去生淨土決矣。說。敎也。喜。理也。信。行也。禮。
<lb ed="X" n="0897a07"/><lb ed="R091" n="0737a16"/>果也。四法門具。必以斯道覺斯民也。</p>
<lb ed="X" n="0897a08"/><lb ed="R091" n="0737a17"/>
<lb ed="X" n="0897a09"/><lb ed="R091" n="0737a18"/><p xml:id="pX22p0897a0901">△次。釋呪語。呪卽密經。經卽顯呪。誦經生慧。持呪
<lb ed="X" n="0897a10"/><lb ed="R091" n="0737b01"/>生福。福慧兩足。成佛定智身矣。中分四。先呪名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897a11"/><lb ed="R091" n="0737b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897a1101">拔一切業障根本得生淨土陀羅尼</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897a12"/><lb ed="R091" n="0737b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a1201">此卽往生呪之別名。拔。消滅除淨也。業障。擧一業
<lb ed="X" n="0897a13"/><lb ed="R091" n="0737b04"/>以攝惑報二也。根本。擧本以攝枝末也。不思議神
<lb ed="X" n="0897a14"/><lb ed="R091" n="0737b05"/>力傳云。日夜各持三七徧。滅五逆謗法等罪。此約
<lb ed="X" n="0897a15"/><lb ed="R091" n="0737b06"/>斷障門。得生者。謂生極樂。得見彌陀也。約證果門。
<lb ed="X" n="0897a16"/><lb ed="R091" n="0737b07"/>陀羅尼。此云遮持。謂遮惡不起。持善生長也。卽拔
<lb ed="X" n="0897a17"/><lb ed="R091" n="0737b08"/>障義。亦云總持。謂總一切法。持無量義也。卽得生
<lb ed="X" n="0897a18"/><lb ed="R091" n="0737b09"/>義。彼蒲盧等異質。尙能七日呪成。況今佛呪衆生
<lb ed="X" n="0897a19"/><lb ed="R091" n="0737b10"/>身中佛心。七日豈不成佛果乎。</p><p xml:id="pX22p0897a1913" cb:place="inline">△次譯人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897a20"/><lb ed="R091" n="0737b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897a2001">宋。元嘉。天竺三藏。求那<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅譯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897a21"/><lb ed="R091" n="0737b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a2101">宋。江南劉宋也。南北朝代名。</p><p xml:id="pX22p0897a2112" cb:place="inline">元嘉。文帝年號。</p><p xml:id="pX22p0897a2118" cb:place="inline">天竺。
<lb ed="X" n="0897a22"/><lb ed="R091" n="0737b13"/>西域國名。三藏者。博通三藏。尤善大乘故。</p><p xml:id="pX22p0897a2217" cb:place="inline">求那<g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0897a23"/><lb ed="R091" n="0737b14"/>陀羅。此云功德賢。尊者名也。</p><p xml:id="pX22p0897a2312" cb:place="inline">譯者。易也。謂翻梵語
<lb ed="X" n="0897a24"/><lb ed="R091" n="0737b15"/>爲華音也。神異講辯。詳餘傳集。</p><p xml:id="pX22p0897a2413" cb:place="inline">△三呪語。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897b" n="0897b"/>
<lb ed="X" n="0897b01"/><lb ed="R091" n="0737b16"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX22p0897b0101">南無。阿彌多婆夜<note place="inline">一</note>。哆他伽多夜<note place="inline">二</note>。哆地夜他<note place="inline">三</note>。阿
<lb ed="X" n="0897b02"/><lb ed="R091" n="0737b17"/>彌利都。婆毗<note place="inline">四</note>。阿彌利哆。悉躭婆毗<note place="inline">五</note>。阿彌唎哆。毗
<lb ed="X" n="0897b03"/><lb ed="R091" n="0737b18"/>迦蘭帝<note place="inline">六</note>。阿彌唎哆。毗迦蘭多<note place="inline">七</note>。伽彌膩<note place="inline">八</note>。伽伽那
<lb ed="X" n="0897b04"/><lb ed="R091" n="0738a01"/><note place="inline">九</note>。枳多迦利<note place="inline">十</note>。娑婆訶<note place="inline">十一</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897b05"/><lb ed="R091" n="0738a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897b0501">南無。此云歸命。亦云歸依。阿彌多婆夜。此云無量。
<lb ed="X" n="0897b06"/><lb ed="R091" n="0738a03"/>極樂敎主名。哆他伽多夜。此云如來。乘如實道。來
<lb ed="X" n="0897b07"/><lb ed="R091" n="0738a04"/>度衆生也。十號之一。哆地夜他。此云卽說呪曰。或
<lb ed="X" n="0897b08"/><lb ed="R091" n="0738a05"/>云所謂。</p><p xml:id="pX22p0897b0804" cb:place="inline">次下皆呪。從古不翻。如薄伽梵般若菩提。
<lb ed="X" n="0897b09"/><lb ed="R091" n="0738a06"/>準諸密部。亦可義釋。</p><p xml:id="pX22p0897b0909" cb:place="inline">阿彌利都。無量也。婆毗。或鉢
<lb ed="X" n="0897b10"/><lb ed="R091" n="0738a07"/>囉<g ref="#CB16014">鞞</g>。光明也。合云無量光。智慧身佛也。</p><p xml:id="pX22p0897b1016" cb:place="inline">阿彌利哆。
<lb ed="X" n="0897b11"/><lb ed="R091" n="0738a08"/>同上無量。悉躭。或悉達。一切義利成也。婆毗。同上
<lb ed="X" n="0897b12"/><lb ed="R091" n="0738a09"/>光明。合云無量義利成就光。功德身佛也。</p><p xml:id="pX22p0897b1217" cb:place="inline">阿彌唎
<lb ed="X" n="0897b13"/><lb ed="R091" n="0738a10"/>哆。同無量。毗迦蘭。或毗訶隷。翻無礙行。又毗佛略。
<lb ed="X" n="0897b14"/><lb ed="R091" n="0738a11"/>翻普方廣。帝者。羯帝。此云度去。又戌提。云淸淨。又
<lb ed="X" n="0897b15"/><lb ed="R091" n="0738a12"/>盧吉低。云世間。合云無量廣大壽。度去淸淨世間。
<lb ed="X" n="0897b16"/><lb ed="R091" n="0738a13"/>應化身佛也。</p><p xml:id="pX22p0897b1606" cb:place="inline">阿彌唎哆毗迦蘭。同上可知。多者。哆
<lb ed="X" n="0897b17"/><lb ed="R091" n="0738a14"/>他。眞如不退動也。又<g ref="#CB00501">䭾</g>摩。法性不改轉也。合云無
<lb ed="X" n="0897b18"/><lb ed="R091" n="0738a15"/>量廣大壽。眞如法性不動不轉。如如身佛也。</p><p xml:id="pX22p0897b1818" cb:place="inline">伽彌
<lb ed="X" n="0897b19"/><lb ed="R091" n="0738a16"/>膩。卽須摩提。此云極樂。安養。淸泰。妙意也。伽伽那。
<lb ed="X" n="0897b20"/><lb ed="R091" n="0738a17"/>或誐誐曩。此云虗空。西方虗空天也。合云極樂天
<lb ed="X" n="0897b21"/><lb ed="R091" n="0738a18"/>界。上四。佛名。正報也。此一。土名。依報也。</p><p xml:id="pX22p0897b2116" cb:place="inline">枳多。具云
<lb ed="X" n="0897b22"/><lb ed="R091" n="0738b01"/>宿婆耻帝。此云諦往。迦隷。或迦邏。此云作者。又伽
<lb ed="X" n="0897b23"/><lb ed="R091" n="0738b02"/>車提。此云願去。合上我所作願欲去。行之決定往
<lb ed="X" n="0897b24"/><lb ed="R091" n="0738b03"/>生也。此約信願行三資糧說。</p><p xml:id="pX22p0897b2412" cb:place="inline">娑婆訶。速疾圓成也。
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897c" n="0897c"/>
<lb ed="X" n="0897c01"/><lb ed="R091" n="0738b04"/>廣究密藏。自知此釋。</p><p xml:id="pX22p0897c0109" cb:place="inline">△四法益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897c02"/><lb ed="R091" n="0738b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897c0201">若有善男子。善女人。能誦此呪者。</p><p xml:id="pX22p0897c0214" cb:place="inline">阿彌陀佛。常住其
<lb ed="X" n="0897c03"/><lb ed="R091" n="0738b06"/>頂。日夜擁護。無令怨家而得其便。現世常得安隱。臨
<lb ed="X" n="0897c04"/><lb ed="R091" n="0738b07"/>命終時。任運往生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0897c05"/><lb ed="R091" n="0738b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897c0501">若下。勸人持誦。</p><p xml:id="pX22p0897c0507" cb:place="inline">阿下。詳明呪益。開五。一佛住頂門。
<lb ed="X" n="0897c06"/><lb ed="R091" n="0738b09"/>二六時護身。三怨害遠離。四現世安樂。五臨終生
<lb ed="X" n="0897c07"/><lb ed="R091" n="0738b10"/>方。</p><p xml:id="pX22p0897c0702" cb:place="inline">傳云。誦三十萬徧。卽見阿彌陀佛。是知持名持
<lb ed="X" n="0897c08"/><lb ed="R091" n="0738b11"/>呪。無不見佛成佛也若不誦念。孤負佛恩。多矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0897c09"/><lb ed="R091" n="0738b12"/>
<lb ed="X" n="0897c10"/><lb ed="R091" n="0738b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>佛說阿彌陀經略註<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0897c11"/>
<lb ed="X" n="0897c12"/>
<lb ed="X" n="0897c13"/>
<lb ed="X" n="0897c14"/>
<lb ed="X" n="0897c15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 431-B 校刻略註緣起</cb:mulu><head>No. 431-B
<lb ed="X" n="0897c16"/><lb ed="R091" n="0738b15"/> 校刻略註緣起</head>
<lb ed="X" n="0897c17"/>
<lb ed="X" n="0897c18"/><lb ed="R091" n="0738b16"/><p xml:id="pX22p0897c1801">命生不辰也。殃及於親。比及三年。母以疾喪。迨今耿
<lb ed="X" n="0897c19"/><lb ed="R091" n="0738b17"/>耿。食寢不忘。談起痛心。不覺涕漣也。庚辰春。師於崇
<lb ed="X" n="0897c20"/><lb ed="R091" n="0738b18"/>壽。開演華嚴行願。法華普門。最後彌陀。余時首衆。同
<lb ed="X" n="0897c21"/><lb ed="R091" n="0739a01"/>門吼三兄。期主旭如兄。同學運微臨滄諸師。姑蘇來
<lb ed="X" n="0897c22"/><lb ed="R091" n="0739a02"/>同聽者。擔雲悟塵師等。咸謂言圓意妙。旨遠宗深。頓
<lb ed="X" n="0897c23"/><lb ed="R091" n="0739a03"/>令心胸煥發。耳目新奇。然影響一時。雖強勉記憶。百
<lb ed="X" n="0897c24"/><lb ed="R091" n="0739a04"/>分不及一耳。衆倩余請重註。師以首肯之。始于二月
<pb ed="X" xml:id="X22.0431.0898a" n="0898a"/>
<lb ed="X" n="0898a01"/><lb ed="R091" n="0739a05"/>念四。終于三月十五。註成閣筆。囑余校刻。余惟欲報
<lb ed="X" n="0898a02"/><lb ed="R091" n="0739a06"/>母恩。昊天罔及。非淨土佛法。蓮沼舟航。不能薦生母
<lb ed="X" n="0898a03"/><lb ed="R091" n="0739a07"/>于樂國也。遂付諸板首印發流通。普度恩有。共證無
<lb ed="X" n="0898a04"/><lb ed="R091" n="0739a08"/>生。一遵釋迦報恩之訓。一添彌陀接引之願。此所以
<lb ed="X" n="0898a05"/><lb ed="R091" n="0739a09"/>弘傳也。叙述本末如是。</p>
<lb ed="X" n="0898a06"/><lb ed="R091" n="0739a10"/><p xml:id="pX22p0898a0601">錢江映壁苾蒭嚴光槃譚</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0885a0501" to="#end0885a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0885a1201" to="#end0885a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0887c1701" to="#end0887c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0888c1101" to="#end0888c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">利</lem><rdg wit="#wit.orig">刹</rdg></app>
<app from="#beg0889c0501" to="#end0889c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0890b0101" to="#end0890b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0890b2201" to="#end0890b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0892a0101" to="#end0892a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0892a0701" to="#end0892a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0892a1601" to="#end0892a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0892a2101" to="#end0892a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0893a0901" to="#end0893a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0893b2101" to="#end0893b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">明</lem><rdg wit="#wit.orig">名</rdg></app>
<app from="#beg0895a2001" to="#end0895a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895b1901" to="#end0895b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895b2001" to="#end0895b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c0301" to="#end0895c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c0601" to="#end0895c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c0901" to="#end0895c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c1401" to="#end0895c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c1501" to="#end0895c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0895c1701" to="#end0895c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0896a0901" to="#end0896a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0896a1601" to="#end0896a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己<note type="cf1">B07n0024_p0792a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0896a2301" to="#end0896a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己<note type="cf1">B07n0024_p0792b01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0896c2301" to="#end0896c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0885a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0885a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0887c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0887c1701">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0888c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0888c1101">利【CB】，刹【卍續】</note>
<note n="0889c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0889c0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0890b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0890b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0890b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0890b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0892a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0892a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0892a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0892a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0893a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0893a0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0893b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0893b2101">明【CB】，名【卍續】</note>
<note n="0895a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0895c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0896a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0896a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0896a1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0896a16.05" target="#nkr_note_add_0896a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0896a2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0896a23.05" target="#nkr_note_add_0896a2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0896c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0896c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>